Roodlicht paneel kopen: zo controleer je zelf de specificaties die een verkoper opgeeft

Je hebt vast al gemerkt dat elke productpagina van een roodlicht paneel dezelfde soort tabel heeft: wattage, aantal LEDs, golflengtes, misschien een intensiteit in mW/cm2 en het woord flikkervrij ergens onderaan. Het probleem is niet dat die cijfers er staan. Het probleem is dat je als koper geen manier hebt om na te gaan of ze kloppen, tenzij je weet waar je naar moet vragen en wat je zelf kunt controleren.

Dit artikel gaat niet over welk paneel het beste is. Het gaat over hoe je zelf, met gewone middelen en een paar gerichte vragen, natrekt of een opgegeven specificatie standhoudt. Een simpele lichtmeter-app, een EMF-meter van eenvoudig niveau, de camera van je telefoon en een mailtje met vier vragen komen een heel eind. Aan het eind weet je precies wat je wel en niet kunt narekenen, en wat je gewoon moet navragen omdat thuismeten er niet voor gemaakt is.

Waarom dit artikel over controleren gaat, niet over cijfers overnemen

Nederlandse webshops publiceren zelden een gemeten stralingsintensiteit met de meetafstand erbij. Dat schreven we eerder al in het artikel over stralingsintensiteit en wat mW/cm2 betekent, en het is geen verwijt aan een enkele partij. Het is een patroon in de hele markt, ook bij Luxyor zelf: op onze eigen productpagina's staat evenmin een los reclamegetal in mW/cm2, juist omdat een getal zonder meetmethode niets waard is.

Dat betekent dat jij als koper twee opties hebt. Je neemt aan dat het wel klopt, of je leert de paar controles die wel binnen bereik liggen. Dit artikel legt de tweede weg uit, spec voor spec, met wat je thuis kunt doen en wat je alleen via een vraag aan de verkoper te weten komt.

Vier specificaties en wat je er zelf mee kunt

Niet elke spec is even goed zelf te controleren. Wattage kun je narekenen met een stopcontactmeter. Golflengte kun je niet zelf meten, maar wel logisch toetsen. Stralingsintensiteit kun je thuis niet nauwkeurig vaststellen, wel een plausibiliteitscheck op doen. Flikker kun je met je telefooncamera zichtbaar maken. Hieronder per spec wat wel en niet werkt.

Wattage: reken je zelf na met een energiemeter

Van de vier specs is wattage de makkelijkste om te controleren, en meteen de minst belangrijke voor het effect dat je zoekt. Een stopcontact-energiemeter van een paar tientjes laat het werkelijke opgenomen vermogen zien zodra het paneel op de hoogste stand brandt. Komt dat in de buurt van het opgegeven wattage, dan klopt in elk geval die claim. Ligt het beduidend lager, dan werd er waarschijnlijk het opgetelde nominale vermogen van alle LEDs genoemd in plaats van wat het paneel echt verbruikt. Dat is geen ramp, maar wel een teken dat je de rest van de specificaties met een kritischer oog moet lezen. Wat het verschil tussen chipvermogen en opgenomen vermogen precies inhoudt, staat uitgewerkt in wat het wattage van een roodlicht paneel betekent.

Golflengte: geen thuismeting, wel een logische toets

Een spectrometer die golflengtes nauwkeurig uitleest, kost al snel meer dan het paneel zelf. Dat is geen realistische aanschaf voor een eenmalige controle. Wat wel werkt, is vragen naar de tolerantie. Een fabrikant die zijn LEDs kent, weet dat 660 nanometer in de praktijk 660 nm plus of min een paar nanometer is, en kan die marge noemen. Een verkoper die alleen het ronde getal herhaalt zonder tolerantie, heeft de specificatie waarschijnlijk overgenomen van een leverancier zonder hem zelf te kennen. Meer over wat verschillende golflengtes doen en waarom 660 en 850 nm het breedst onderzocht zijn, staat in wat zeven golflengtes in een roodlicht paneel wel en niet toevoegen. Een voorbeeld van hoe die golflengtes met tolerantie en al voor een concreet apparaat staan uitgeschreven, zie je in de technische uitleg van de Lumi 110.

Stralingsintensiteit: een plausibiliteitscheck, geen meting

Hier moeten we eerlijk zijn over de grenzen. Een lichtmeter-app op je telefoon meet lux, een eenheid die gewogen is naar wat het menselijk oog waarneemt. Het oog is nauwelijks gevoelig voor diep rood en vrijwel blind voor nabij-infrarood rond 850 nanometer. Een app kan je dus niet vertellen hoeveel mW/cm2 een paneel geeft, en elke uitkomst die beweert dat wel te doen, reken je niet één op één door naar de werkelijke stralingsintensiteit.

Wat een lichtmeter-app wel kan: een relatieve vergelijking. Meet twee panelen op dezelfde afstand, in dezelfde donkere kamer, met dezelfde app, en je krijgt een indicatie van welke van de twee meer zichtbaar licht geeft op die golflengte. Dat is bruikbaar als tweede controle naast wat de verkoper opgeeft, niet als vervanging van een echte meting. Zie ook de volledige uitleg over stralingsintensiteit en waarom de meetafstand alles verandert, en waarom een groot paneel dichtbij zich anders gedraagt dan de eenvoudige vuistregel voorspelt in de stralingshoek van een roodlicht paneel.

Flikker: zichtbaar maken met je telefooncamera

Dit is de controle die je zonder extra aankoop kunt doen. Richt de camera van je telefoon op het brandende paneel en beweeg langzaam. Zie je banden over het beeld bewegen, dan flikkert de driver merkbaar. Het is geen laboratoriummeting van de flikkerfrequentie, maar het geeft je binnen een minuut een indruk, en het kost niets. Doe die test ook op een lage stand, want veel panelen zijn stabiel op vol vermogen en gaan pas pulseren zodra je de intensiteit terugregelt. Waarom dat gebeurt en waarom een paneel dat zich flikkervrij noemt dat met een gemeten waarde zou moeten onderbouwen, staat in wat flikker is bij een roodlicht paneel en waarom het telt.

EMF: met een consumenten EMF-meter narekenen

Roodlicht panelen zitten op netstroom en hebben een driver, dus er staat altijd een elektrisch veld op de kabel en een magnetisch veld rond de stroomvoerende delen. Een consumenten EMF-meter die het bereik rond 50 hertz aankan, laat je dat zelf zien. Meet op een vaste afstand, bijvoorbeeld 10, 20 en 30 centimeter, noteer de waarde in microtesla en volt per meter, en trek er een nulmeting met de stekker eruit vanaf om de achtergrond van je eigen kamer eruit te halen. De volledige aanpak, inclusief een stappenplan en een meetformulier, staat uitgewerkt voor een infrarood deken in EMF bij een infrarood saunadeken en hoe je het zelf meet, en dezelfde meetlogica geldt bij een paneel.

Documenten opvragen: DoC, CE en het EN 62471 testrapport

Een CE-markering is geen test door een onafhankelijke instantie. Het is een verklaring van de fabrikant of importeur dat het product aan de Europese regels voldoet. De onderbouwing daaronder heet de Declaration of Conformity, kortweg DoC. Daarin staat wie verantwoordelijk is, welke normen zijn toegepast en op basis van welke tests die verklaring is afgegeven. Een serieuze verkoper kan die op verzoek binnen een paar dagen mailen. Kun je hem niet krijgen, dan is dat op zichzelf al een signaal.

Voor de veiligheid van je ogen is EN 62471 de relevante norm. Die deelt lichtbronnen in risicogroepen in, van vrijgesteld tot risicogroep 2 bij de meeste roodlicht panelen. Vraag niet alleen naar de groep, maar ook naar de meetafstand waarop die is vastgesteld, want de norm meet standaard op 200 millimeter en een andere afstand levert een andere, niet vergelijkbare uitkomst op. De volledige uitleg over wat risicogroep 1 of 2 precies betekent en waarom je die niet zomaar tussen merken kunt vergelijken, staat in EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht uitgelegd. Wat een risicogroep in de praktijk betekent voor je ogen tijdens een sessie, staat in is roodlicht therapie veilig om thuis te gebruiken.

Een specificatie die je niet kunt narekenen of navragen, is geen specificatie maar een verkoopargument.

Onafhankelijke testrapporten en reviews herkennen

Naast eigen metingen kun je kijken of er een rapport van een onafhankelijk lab bestaat. Een echt rapport heeft een rapportnummer, de naam van het lab, een datum en het gemeten spectrum. Een sticker op de doos met alleen een norm en een groep, zonder rapport erachter, is een bewering en geen bewijs.

Reviews zijn een ander verhaal. Een koperreview zegt iets over ervaring, bijna nooit iets over een gemeten specificatie, tenzij de reviewer zelf een meter gebruikt heeft en dat concreet beschrijft. Een vage review met "voelt sterk aan" is geen vervanging voor een cijfer. Zoek liever naar een reviewer die de afstand en het meetmoment noemt, want dat is het verschil tussen een indruk en een controleerbare waarneming.

Luxyor Lumi 110

• Compact paneel met zeven golflengtes van 480 tot 940 nm, nadruk op 660 en 850 nm
• Touchscreen en afstandsbediening, uitklapbare standaard voor bureau of kaptafel
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 110

Een concreet controlescript: vier vragen in een mail

De snelste manier om verkopers van elkaar te onderscheiden is een korte mail met dezelfde vier vragen naar elke aanbieder sturen. Wat je terugkrijgt, en hoe snel, zegt vaak meer dan de productpagina zelf.

1. Vraag de gemeten stralingsintensiteit met de meetafstandDe waarde in mW/cm2, de afstand in centimeters, het meetpunt op het paneel en het programma dat aanstond. Een goede verkoper geeft die vier gegevens in een keer.
2. Vraag om de Declaration of ConformityDie verklaring hoort er te zijn voordat het product op de Europese markt komt. Wie hem niet binnen een paar dagen kan sturen, heeft hem waarschijnlijk nooit zelf ingezien.
3. Vraag naar EN 62471, de risicogroep en de meetafstand daarvanEen groep als antwoord met de meetafstand erbij is een goed teken. "Helemaal veilig" zonder groep is dat niet.
4. Vraag naar de flikkerfrequentie op elke standSommige panelen zijn alleen op vol vermogen stabiel. Vraag expliciet of dat ook geldt bij een lagere intensiteit.

Wat betekent het als een verkoper deze vragen niet kan beantwoorden? Niet automatisch dat het paneel slecht is. Veel webshops verkopen ingekochte modellen door en hebben de documentatie zelf nooit opgevraagd bij hun leverancier. Maar je hebt dan geen enkele eigen controle op wat je koopt, en bij een probleem ben je afhankelijk van een partij die de basis niet paraat heeft.

Wat het je oplevert als je dit wel doet

Deze controles kosten samen misschien een uur: een energiemeter aansluiten, een mailtje met vier vragen versturen, een camera-test doen en, als je die al in huis hebt, een EMF-meter erbij pakken. Dat uur is meestal genoeg om een lijst van vijf webshops terug te brengen tot een of twee waar je echt vertrouwen in hebt. De checklist met tien specificaties om roodlicht panelen te vergelijken loopt daarna de rest van de aankoopbeslissing langs, van dekking tot montage.

Tot slot

Zelf specificaties controleren betekent niet dat je een laboratorium nodig hebt. Het betekent dat je weet welke van de vijf of zes veelgenoemde specs je zelf kunt narekenen, welke je alleen kunt toetsen met een gerichte vraag, en welke je gewoon moet opvragen als document. Wattage reken je na met een energiemeter, flikker maak je zichtbaar met je telefooncamera, EMF meet je zelf op een vaste afstand, en stralingsintensiteit, golflengte-tolerantie en fotobiologische veiligheid vraag je op bij de verkoper met de meetafstand erbij.

De rode draad is steeds hetzelfde: een getal zonder meetafstand, meetpunt of methode is geen specificatie. Vraag ernaar bij elke winkel waar je overweegt te kopen, en laat het antwoord meewegen in je keuze. Voor de bredere afweging tussen formaten en modellen staat de complete gids voor het kopen van een roodlicht paneel klaar, en twijfel je nog tussen twee Luxyor-modellen, dan zet Lumi 110 of Lumi 700, welk paneel past bij jou die keuze naast elkaar.