Zeven golflengtes in een roodlicht paneel: wat voegt dat toe

Twee golflengtes dragen vrijwel al het onderzoek naar rood licht: 660 nanometer in het rode deel van het spectrum en 850 nanometer in het nabij-infrarode deel. Alles wat een fabrikant daarnaast in het rijtje zet, van blauw tot 940 nm, is aanvulling waar veel minder over bekend is. Dat is de eerlijke stand van zaken rond de golflengtes van een roodlicht paneel, en het is meteen het antwoord op de vraag of zeven golflengtes beter zijn dan twee: aantoonbaar beter is het niet, praktischer kan het wel zijn.

De overige vijf zijn daarmee niet zinloos. Ze zijn slechter onderzocht, en dat is iets anders dan slecht. Hieronder staat wat elk gebied fysiek doet, hoe diep het in weefsel komt, waarom je de helft ervan niet ziet branden en waar een lang rijtje nanometers op een verpakking je op het verkeerde been zet. Ben je nog niet thuis in nanometers, begin dan bij golflengtes bij rood licht en infrarood, want daar staat de basis. Dit stuk pakt de vraag op die daarna komt: wat gebeurt er als een paneel er zeven tegelijk voert.

Waarom 660 en 850 nm het gesprek bepalen

Weefsel is niet doorzichtig, maar het is ook niet ondoorzichtig. Er zit een bereik in het spectrum waar licht relatief ver komt, ruwweg tussen 600 en 1000 nm. Onder 600 nm slokt hemoglobine in het bloed het licht snel op, en boven ongeveer 1000 nm neemt water het over. Daartussen ligt een venster waarin licht een eind komt voordat het is uitgedoofd. Dat venster heeft geen scherpe randen, het is een geleidelijke overgang.

Precies in dat venster liggen 660 en 850 nm. Ze zijn ook allebei al decennia goedkoop en betrouwbaar te maken als LED, en dat is de verklaring die je zelden hoort: onderzoekers pakten wat er op de plank lag. Zo ontstond een cirkel. Er kwamen studies met 660 en 850 nm, fabrikanten bouwden panelen met dezelfde waarden, en de volgende studie gebruikte weer diezelfde LEDs. Het resultaat is dat deze twee veruit het beste zijn gedocumenteerd, niet dat ze bewezen de beste keuze zijn. Dat dit onderzoek ooit met lasers begon en pas later naar LEDs opschoof, staat beschreven bij het verschil tussen laser en LED bij roodlicht.

Golflengtes roodlicht paneel: welk gebied komt hoe diep

Hoe diep licht komt, hangt af van twee dingen: verstrooiing en absorptie. Kort licht verstrooit sterker en wordt sneller opgenomen door melanine en bloed. Lang licht verstrooit minder en glipt verder tussen de cellen door, tot water het uiteindelijk tegenhoudt. Daarom loopt de indringdiepte netjes op met de golflengte, tot een piek ergens in het nabij-infrarode gebied.

Let op wat dat woord diepte betekent. Er is geen grens waarbij het licht stopt: het aantal fotonen halveert steeds opnieuw over een bepaalde afstand. Onderstaande tabel geeft de verhoudingen daarom in grove termen en niet in exacte millimeters, want die hangen af van huidtype, doorbloeding en welk weefsel eronder ligt.

Blauw en groen, 480 tot 570 nm

Dit is licht dat je goed ziet en dat vrijwel volledig in de bovenste huidlagen blijft. Melanine en hemoglobine nemen het snel op, dus veel verder dan een fractie van een millimeter komt het niet. Als een paneel blauw meelevert, is dat een huidfunctie en geen dieptefunctie.

Rood, 630 tot 660 nm

Hier begint het optische venster. Rood licht komt door de huid heen en bereikt het weefsel er direct onder, waarbij 660 nm het net iets verder brengt dan 630 nm. Dit is het gebied waar de meeste huidgerichte studies zitten. Wat daar uit komt, met alle voorbehouden die daarbij horen, staat in wat het onderzoek laat zien.

Nabij-infrarood, 810 tot 940 nm

Dit is nog steeds licht, geen warmte. Dat verschil is groter dan het lijkt en het wordt vaak door elkaar gehaald met ver infrarood, dat wel als warmte op je huid landt. Het onderscheid staat uitgelegd in far infrared en near infrared. Nabij-infrarood verstrooit minder dan rood en komt daardoor het diepst van alle golflengtes in een paneel. Rond 940 nm gaat water steeds meer meedoen, waardoor de winst in diepte afvlakt.

Waarom je 850 en 940 nm niet ziet branden

Het menselijk oog vangt ruwweg 380 tot 700 nm. Boven 700 nm valt de gevoeligheid steil weg. Bij 850 nm zie je meestal nog een zwakke, dofrode gloed als je recht in de LED kijkt, en dat komt door de staart van het uitgestraalde spectrum en de laatste restgevoeligheid van je netvlies. Bij 940 nm zie je doorgaans niets meer. Het paneel staat volop aan en oogt bijna uit.

Dat leidt tot een klassiek misverstand. Iemand zet een paneel op een nabij-infrarood programma, ziet nauwelijks licht en denkt dat het apparaat te zwak is. Het tegenovergestelde kan waar zijn: er gaat juist vermogen naar LEDs die je ogen niet registreren. Andersom oogt een fel rood paneel krachtig, terwijl helderheid nooit een maat is voor stralingsintensiteit. Je oog is voor rood veel gevoeliger dan voor diep rood, dus twee panelen met dezelfde meetwaarde kunnen heel anders ogen.

Er is een simpele controle. Richt de camera van je telefoon op het paneel terwijl een nabij-infrarood programma loopt. De meeste camerasensoren zijn wel gevoelig voor nabij-infrarood en tonen die LEDs als bleekpaarse of witte puntjes op het scherm. Filtert je achtercamera infrarood weg, probeer dan de camera aan de voorkant.

Luxyor Lumi 110

• Zeven golflengtes van 480 tot 940 nm, met nadruk op 660 en 850 nm
• Touchscreen en afstandsbediening, stil en zonder warmteafgifte
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 110

Voegen zeven golflengtes echt iets toe boven twee?

Dit is de vraag waar een verkoper liever omheen praat, dus hier is het antwoord in een keer. Er is geen degelijk bewijs dat een paneel met zeven golflengtes meer doet dan een paneel met 660 en 850 nm. Wie dat wel beweert, loopt voor de troepen uit.

Wat er wel is, is dit. Vrijwel al het gepubliceerde onderzoek werkt met een enkele golflengte, of met twee tegelijk. Combinaties van vier, zes of zeven zijn nauwelijks onderzocht, omdat zo'n studie ingewikkeld is: je kunt achteraf niet zien welk deel van het resultaat bij welke golflengte hoorde. Ontbrekend bewijs is niet hetzelfde als bewijs dat het niet werkt. Het betekent dat niemand het weet, ook de fabrikant niet.

Er is ook een nuchter argument tegen veel golflengtes tegelijk. Een paneel heeft een vast aantal LED-posities. Verdeel je die over zeven kleuren in plaats van twee, dan gaat er per kleur minder vermogen naar je huid, tenzij het paneel groter wordt of de LEDs sterker zijn. Zeven kleuren tegelijk aanzetten kan dus betekenen dat je van elke kleur een beetje krijgt in plaats van veel van de twee die het beste zijn onderzocht.

Een extra golflengte is een extra keuze, geen extra bewijs.

Het echte voordeel van meerdere golflengtes is praktisch en niet biologisch: je kunt per sessie kiezen. Een paneel met alleen 660 en 850 nm geeft je altijd dezelfde mix. Een paneel met zeven golflengtes laat je bijvoorbeeld een sessie op alleen rood draaien als je je gezicht belicht, en een sessie op alleen nabij-infrarood als je een knie of schouder wilt bereiken. Je zit niet vast aan een vaste verhouding die iemand anders voor je heeft bepaald. Voor wie dat gebruikt is het winst, en voor wie altijd hetzelfde programma indrukt is het vooral een langer rijtje op de doos.

Zo zitten de zeven golflengtes van de Lumi-panelen in elkaar

De Lumi 110 en de Lumi 700 voeren allebei zeven golflengtes tussen 480 en 940 nm, met het zwaartepunt op 660 nm rood en 850 nm nabij-infrarood. Dat zijn de waarden die op de productpagina staan en die noemen we daarom. De overige drie waarden liggen ergens tussen de uitersten in en zijn niet los gespecificeerd, dus die schrijven we hier ook niet op. Een verkoper die getallen invult die hij niet kan onderbouwen, doet precies waar dit artikel voor waarschuwt.

De drie rijen zonder getal staan hier boven 660 nm omdat een tabel nu eenmaal een volgorde nodig heeft, niet omdat hun exacte plaats vaststaat. Wil je de volledige lijst, vraag hem dan op bij het team. Datzelfde geldt voor de gemeten stralingsintensiteit en de meetafstand: die noemen we niet uit ons hoofd, maar we zoeken ze voor je op.

Wat heb je aan de programma's op een paneel?

Op de Lumi-panelen zitten voorkeursprogramma's met namen als huid, spieren, gewrichten, herstel, slaap en ontspanning. Zo'n programma is een voorinstelling: een combinatie van golflengtes en instellingen die de fabrikant bij dat doel heeft gekozen. Het is gemak, geen recept. De naam op het scherm zegt niets over een uitkomst, alleen over welke LEDs aangaan. Dat maakt de programma's niet nutteloos, want een knop met huid of spieren erop is voor veel mensen prettiger dan zelf samenstellen. Wil je het zelf sturen, dan loont het om je eigen keuze te maken.

1. Bepaal eerst de diepte, niet de kleurGaat het om je huid, dan zit je in het rode gebied. Gaat het om iets dat dieper ligt, zoals een schouder of een knie, dan is nabij-infrarood het gebied dat daar komt.
2. Kies binnen dat gebied de best onderzochte waardeVoor rood is dat 660 nm, voor nabij-infrarood 850 nm. Begin daar, en zie de overige golflengtes als aanvulling die je later kunt proberen.
3. Houd afstand en tijd constantVerander niet twee dingen tegelijk. Wie elke sessie een andere golflengte, afstand en duur pakt, kan achteraf niet zeggen wat er anders was.
4. Noteer wat je deedProgramma, afstand en minuten, drie regels in een notitie. Na een paar weken kijk je terug op gegevens in plaats van op een gevoel.

Waar marketing overdrijft met een rijtje nanometers

Hier zit de echte valkuil. Een lijst golflengtes op een verpakking vertelt je welke kleuren erin zitten, maar niets over hoeveel vermogen er per kleur is. Een paneel kan tien golflengtes voeren waarvan er acht met een handvol LEDs zijn ingevuld. Op papier is dat het rijkste paneel van de winkel. In de praktijk zijn het twee serieuze kleuren en acht garneringen. Precies dezelfde vraag hoort bij de gekleurde leds in het plafond van een cabine, en waar die grens ligt lees je in kleurentherapie in een infrarood sauna.

• Een lijst zonder verdeling. Zeven, tien of twaalf golflengtes zegt niets zolang er niet bij staat hoeveel LEDs of hoeveel vermogen per golflengte. Vraag die verdeling op als je hem wilt weten.
• Een breed bereik als bewijs van kracht. Van 415 tot 1060 nm klinkt indrukwekkend, maar de uiteinden van zo'n bereik zijn juist de gebieden waar het minste over bekend is en waar het minste vermogen in zit.
• Golflengtes op de nanometer nauwkeurig. Een LED straalt niet op een enkel getal, maar in een bandje eromheen, en fabrikanten sorteren LEDs met een tolerantie. Een specificatie van 660,0 nm is een verkooptekst, geen meting.
• Kleuren die je nooit gebruikt. Als je in de praktijk twee programma's draait, betaal je voor vijf golflengtes die stof staan te vangen. Dat is geen ramp, maar het hoort geen doorslaggevend argument te zijn.
• Meer kleuren op hetzelfde oppervlak. Extra golflengtes gaan bij een gelijk paneel ten koste van het aantal LEDs per kleur. Grootte en dekking wegen zwaarder dan het aantal kleuren.
• Een getal zonder meetmethode. Wie een intensiteit noemt zonder de meetafstand erbij, geeft je geen informatie. Bij welke afstand gemeten, met welk meetinstrument: zonder die twee is het cijfer betekenisloos.

Een nuttiger volgorde bij het vergelijken is: eerst het bestraalde oppervlak, dan de intensiteit met meetafstand, dan flikker, en pas daarna het aantal golflengtes. Hoe groot dat bestraalde oppervlak wordt, volgt uit de bundelhoek van de leds, en dat rekenwerk staat in de stralingshoek van een roodlicht paneel. Die volgorde staat uitgewerkt in de checklist met tien specificaties en in de complete gids over een roodlicht paneel kopen.

Tot slot

Zeven golflengtes in een paneel geven je keuze. Meer dan dat kan niemand er eerlijk over zeggen, want het onderzoek dat zou moeten aantonen dat zeven beter is dan twee, bestaat niet in bruikbare vorm. Wat wel vaststaat is de fysica: kort licht blijft aan de oppervlakte, rood komt door de huid, nabij-infrarood komt het diepst, en boven 700 nm zie je er niets meer van. Met die kennis lees je elke specificatielijst zonder je te laten imponeren door de lengte ervan.

Zoek je een paneel, kijk dan eerst naar formaat, dekking en intensiteit met meetafstand erbij. Het aantal golflengtes is een prettige extra, geen keuzecriterium. De panelen in de collectie roodlichttherapie panelen voeren allemaal 660 en 850 nm als zwaartepunt, met de rest als aanvulling. Zo hoort het volgens de huidige stand van zaken ook.

Luxyor Lumi 700

• 91 cm hoog met 300 LEDs, zeven golflengtes van 480 tot 940 nm
• Regelbare intensiteit en pulsfunctie, vrijstaand of aan de wand
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 700