EMF bij een roodlicht paneel: hoeveel straalt het af en hoe meet je het

EMF bij een roodlicht paneel bestaat uit twee te meten grootheden: een magnetisch veld in microtesla (uT) en een elektrisch veld in volt per meter (V/m), beide bij de Nederlandse netfrequentie van 50 hertz. Dat speelt anders dan bij een sauna deken, want een paneel verwarmt niet met stroomdraden tegen je huid. Het licht komt van leds op een printplaat, aangestuurd door een driver die de netspanning eerst omzet naar lage gelijkspanning. Die opbouw verandert waar het veld ontstaat en hoe je het meet.

Hieronder staat wat er precies gemeten wordt, hoe dat verschilt van een sauna deken, welke openbare referentieniveaus er bestaan en hoe je zelf een indicatie krijgt bij de Lumi 110 en de Lumi 700. Dit stuk gaat over meten en techniek, niet over gezondheidseffecten.

Wat EMF bij een roodlicht paneel precies is

EMF staat voor elektromagnetische velden: grootheden die je nooit zomaar bij elkaar optelt, want ze hebben andere eenheden en gedragen zich anders in de ruimte.

Bij een paneel gaat het vooral om de eerste twee rijen. De derde rij voorkomt een schrikreactie: een goedkope meter die ook statische velden meet, toont een getal dat gewoon van de aarde komt.

Waarom een roodlicht paneel elektrotechnisch anders is dan een sauna deken

Een infrarood sauna deken verwarmt met dunne stroomdraden die verspreid over het hele oppervlak liggen, direct tegen je lichaam aan. Een roodlicht paneel werkt anders: de driver zet de 230 volt wisselspanning eerst om naar een lage, stabiele gelijkspanning, en pas die gelijkstroom loopt door het raster met leds. Wat er verder in het paneel zit, staat in wat er in een roodlicht paneel zit: leds, driver en koeling.

Voor EMF is dat relevant: wisselstroom van 50 hertz wekt een oscillerend magnetisch veld op, terwijl gelijkstroom een veel stabieler veld oplevert. Dat verklaart waarom het gesprek over EMF bij een paneel zich toespitst op het netsnoer en de driver, niet op het lichtgevende vlak. Het maakt de meting niet overbodig, het verandert alleen waar je meet. Wat er breder bekend is over veiligheid staat in is infrarood gevaarlijk. Gebruik je liever een infraroodlamp, dan zit de EMF-bron juist bij het netsnoer en de gloeidraad, uitgelegd in EMF bij een infraroodlamp.

Magnetisch veld en microtesla bij 50 hertz: de referentieniveaus

Er bestaan openbare referentieniveaus voor blootstelling van het publiek bij 50 hertz, niet specifiek voor een roodlicht paneel, maar wel bruikbaar om je meting naast te leggen.

Het zijn referentieniveaus, geen scherpe grens tussen goed en fout, en ze gaan uit van het hele lichaam in een gelijkmatig veld. Bij een paneel zit je dicht bij een lokale bron, dus noteer je meting altijd met de afstand erbij. Let ook op de eenheid: Europese documenten gebruiken microtesla, Amerikaanse marketing vaak milligauss. Deel milligauss door tien en je hebt microtesla: 1 mG is 0,1 uT, 10 mG is 1 uT en 100 uT is 1.000 mG.

Wat "low EMF" op een roodlicht paneel betekent, en wat niet

De term low EMF is niet beschermd. Geen norm legt vast hoeveel low is, geen instantie toetst het en er is geen verplichte meetmethode. Hetzelfde geldt voor "EMF vrij": geen apparaat op netstroom is volledig vrij van elektromagnetische velden, dus die term is al onjuist zonder toelichting.

Vier gegevens ontbreken bij dit soort claims vrijwel altijd: de afstand (5 versus 30 centimeter scheelt al snel een factor vier tot zes), het meetpunt (bij het snoer meet je hoger dan bij het lichtvlak), het instrument, en de status van het paneel (aan, uit met de stekker erin, of van het net af geven alle drie een ander getal).

Een EMF-getal zonder meetafstand, meetpunt en meetinstrument is geen meting. Het is een marketingzin met een cijfer erin.

Dezelfde valkuil zie je bij stralingsintensiteit en bij wattage, waar chipvermogen wordt verward met opgenomen vermogen. Hoe je dit soort specificaties bij een verkoper navraagt, staat in roodlicht paneel kopen: zo controleer je zelf de specificaties.

Waarom Luxyor geen eigen EMF-waarde publiceert

Wij publiceren geen EMF-waarde voor de Lumi 110 of de Lumi 700 om een simpele reden: wij hebben het niet zelf gemeten met een gekalibreerd instrument, en een getal van een toeleverancier overnemen zonder de meetopstelling te kennen vinden wij niet netjes. Wie twee panelen naast elkaar legt en bij het ene een getal ziet en bij ons niets, ziet een leeg vakje, en dat is een reeel nadeel. Publiceert een aanbieder wel een gemeten waarde met afstand, meetpunt en instrument erbij, dan is die aanbieder op dit punt transparanter dan wij nu zijn.

Een EMF-meter gebruiken: waar hij aan moet voldoen

Je hebt geen laboratorium nodig. Een consumentenmeter volstaat, mits hij minimaal 30 tot 300 hertz aankan, het magnetische veld leest van 0,01 tot minstens 20 uT en het elektrische veld van 1 tot minstens 1.000 V/m. Vlak bij een netsnoer op 230 volt kom je al snel in de honderden V/m. Een uitvoering met drie assen is prettig. Heb je een meter met een as, draai hem dan op elk meetpunt langzaam in drie richtingen en noteer de hoogste waarde. Verder heb je een rolmaat, tape en een notitieblok nodig.

Het meetprotocol in stappen

Dit protocol richt zich apart op het snoer, de adapter en het lichtvlak. Reken op ongeveer twintig minuten.

1. Ruim de meetplek leeg en doe een nulmetingZet het paneel op zijn plek, haal andere stekkers binnen twee meter eruit en meet met de stekker van het paneel eruit. Noteer uT en V/m als achtergrondwaarde.
2. Markeer je meetafstanden vanaf het lichtvlakPlak merktekens op 0, 10, 20, 30 en 50 centimeter vanaf het glas of de leds, zodat een tweede meting vergelijkbaar blijft.
3. Meet apart bij het netsnoer en de stekkerLeg de meter op 0, 5 en 10 centimeter van het snoer, met het paneel aangezet. Hier loopt de wisselstroom gebundeld en lees je vaak de hoogste waarde af.
4. Meet bij de driver of adapterZit de driver in een los blok aan het snoer, meet dan ook op 0, 5 en 10 centimeter van dat blok, waar de omzetting naar gelijkstroom plaatsvindt.
5. Meet het lichtvlak op de hoogste en de laagste intensiteitMeet op alle vijf de afstanden, loodrecht op het paneel, tien seconden per punt. Heeft het paneel een pulsfunctie, herhaal dan ook op de laagste stand.
6. Meet met het paneel uit maar de stekker erinHet magnetische veld valt grotendeels weg. Wat je meter in V/m aanwijst, komt van de spanning op het snoer, los van de stroom.
7. Trek de nulmeting af en vergelijkHaal de achtergrondwaarde van elke aflezing af en leg de rest naast de 100 uT uit 1999 en de 200 uT uit de ICNIRP richtlijn van 2010.

Meetformulier om over te nemen

Neem deze tabel over, een keer voor de hoogste en een keer voor de laagste intensiteitsstand.

Hoe snel het veld afneemt met de afstand

Rond een enkele stroomvoerende draad neemt het magnetische veld ongeveer omgekeerd evenredig af met de afstand: twee keer zo ver is ruwweg de helft. Lopen twee draden vlak naast elkaar met tegengestelde richting, zoals in een netsnoer, dan heffen de velden elkaar deels op en valt de sterkte sneller weg, ruwweg met het kwadraat van de afstand. De tabel is een rekenvoorbeeld, geen meetwaarde, met 5 centimeter op 100 gezet.

Het punt blijft hetzelfde als bij een sauna deken: de bron verander je niet, je afstand wel, en de grootste winst zit in de eerste tien centimeter. Bij een paneel betekent dat vooral het netsnoer en de driver niet tegen je romp of benen leggen tijdens een sessie.

Golflengte en EMF zijn twee verschillende dingen

Een veelgemaakte verwarring: de golflengte van het licht, in nanometer, heeft niets te maken met de elektromagnetische velden in dit artikel. Het licht van 630 en 660 nm rood, 480 nm blauw en 810 tot 940 nm nabij-infrarood is optische straling, gemeten in mW/cm2, los van de 50 hertz velden rond het netsnoer en de driver. Een paneel met meer golflengtes heeft daardoor niet automatisch een hoger of lager magnetisch veld. Meer daarover staat in zeven golflengtes in een roodlicht paneel.

Lumi 110 en Lumi 700 vergeleken: wat dat voor je meting betekent

De twee panelen verschillen in formaat en gewicht, relevant voor waar je gaat meten, niet voor de eenheden zelf.

Bij de Lumi 700 is het de moeite waard om op meer dan een punt over de breedte te meten. Bij de compacte Lumi 110 zit je vaak dichter bij het snoer, dus meet dat net zo zorgvuldig als het lichtvlak.

Luxyor Lumi 110

• Compact paneel van 31 x 22 x 6 cm en 2,5 kg, met zeven golflengtes van 480 tot 940 nm
• Touchscreen en afstandsbediening, uitklapbare standaard voor bureau of kaptafel
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 110

Luxyor Lumi 700

• Full body paneel van 91 x 30 x 6 cm, 8,5 kg en 300 leds, met zeven golflengtes van 480 tot 940 nm
• Regelbare intensiteit en pulsfunctie, vrijstaand of aan de wand
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 700

Maatregelen gerangschikt op effect en moeite

De eerste rijen kosten niets en veranderen het meest.

Tot slot

EMF bij een roodlicht paneel is een elektrisch veld in volt per meter en een magnetisch veld in microtesla, beide bij 50 hertz. Het verschil met een sauna deken zit in de bron: een driver zet de netspanning eerst om naar gelijkstroom, waardoor het netsnoer en de driver de punten zijn waar je het eerst meet, niet het lichtgevende vlak. De referentieniveaus liggen op 100 uT en 5.000 V/m volgens de Europese aanbeveling uit 1999, en op 200 uT en 5.000 V/m volgens de ICNIRP richtlijn uit 2010.

Wij noemen geen eigen waarde voor de Lumi 110 of de Lumi 700, omdat wij die niet zelf hebben gemeten met een gekalibreerd instrument. Wat wij ertegenover zetten is het protocol hierboven. Wil je twee panelen vergelijken, meet ze dan zelf met dezelfde meter in dezelfde kamer. Ze staan bij de complete gids over een roodlicht paneel kopen, samen met de Lumi 110 en de Lumi 700 technisch uitgelegd, of begin bij de complete gids over een roodlicht paneel kopen. Leg het snoer en de adapter niet tegen je lichaam en trek na afloop de stekker eruit. Gebruik je ook een infraroodlamp, dan staat de EMF-uitleg daarvoor in EMF bij een infraroodlamp. Gebruik je liever het RedLight Masker, dan lees je waarom een accugevoed apparaat een ander EMF-verhaal heeft in EMF bij een LED masker.