EMF bij een infraroodlamp: hoeveel straalt hij af en hoe meet je het zelf

EMF bij een infraroodlamp bestaat uit twee te meten grootheden: een magnetisch veld in microtesla (uT) en een elektrisch veld in volt per meter (V/m), beide bij de Nederlandse netfrequentie van 50 hertz. Een infraroodlamp zoals de RedLight 120 of de RedLight 160 werkt eenvoudiger dan een roodlicht paneel of een sauna deken: er zit geen driver in die netspanning omzet, en er ligt geen net van stroomdraden tegen je huid. Er is alleen een gloeidraad in een glazen ballon, met een gewone E27 schroeffitting op het net aangesloten. Die eenvoud verandert waar het veld ontstaat, niet of je het moet meten.

Hieronder staat wat er precies gemeten wordt, waarom een infraroodlamp elektrotechnisch de eenvoudigste van de drie is, welke referentieniveaus er bestaan en hoe je zelf een indicatie krijgt bij de RedLight 120 en de RedLight 160. Dit stuk gaat over meten en techniek, niet over gezondheidseffecten.

Wat EMF bij een infraroodlamp precies is

EMF staat voor elektromagnetische velden: grootheden die je nooit zomaar bij elkaar optelt, want ze hebben andere eenheden en gedragen zich anders in de ruimte.

Bij een infraroodlamp gaat het vooral om de eerste twee rijen; de derde voorkomt een schrikreactie bij een goedkope meter die ook statische velden meet.

Waarom een infraroodlamp elektrotechnisch de eenvoudigste van de drie is

Een infrarood sauna deken verwarmt met dunne stroomdraden die verspreid over het hele oppervlak tegen je lichaam liggen. Een roodlicht paneel heeft een driver die de 230 volt wisselspanning eerst omzet naar lage gelijkspanning, waarna die gelijkstroom door een raster met leds loopt. Een infraroodlamp met een 275W E27 straler heeft niets van dat tweede: de wisselstroom uit het stopcontact loopt via het snoer rechtstreeks naar de gloeidraad, die daardoor heet wordt en infrarode straling afgeeft. Geen driver, geen ledraster, alleen een weerstandsdraad op netstroom, zoals in een gewone gloeilamp. Meer over die opbouw staat in RedLight 160 technisch uitgelegd.

Bij de RedLight 160 zit er wel een display op de lampkop waarmee je de temperatuur instelt tussen 0 en 115 graden, dat vermoedelijk het vermogen naar de gloeidraad stuurt. Of dat een aparte elektronische regelaar is, publiceert Luxyor niet. Bij de RedLight 120, zonder display en vrijstaand op een tafel of plank, is dat sturingsonderdeel er niet, en is de schakeling vermoedelijk het eenvoudigste van het assortiment.

Magnetisch veld en microtesla bij 50 hertz: de referentieniveaus

Er bestaan openbare referentieniveaus voor blootstelling bij 50 hertz, niet specifiek voor een infraroodlamp, maar wel bruikbaar om je meting naast te leggen.

Het zijn referentieniveaus, geen scherpe grens tussen goed en fout, en ze gaan uit van het hele lichaam in een gelijkmatig veld. Bij een infraroodlamp zit je op een gebruiksafstand van 30 tot 50 centimeter van een lokale bron, dus noteer je meting altijd met de afstand erbij. Let ook op de eenheid: Europese documenten gebruiken microtesla, Amerikaanse marketing vaak milligauss, en 10 mG is 1 uT.

Wat low EMF of EMF vrij op een infraroodlamp betekent, en wat niet

De term low EMF is niet beschermd. Geen norm legt vast hoeveel low is, geen instantie toetst het en er is geen verplichte meetmethode. Hetzelfde geldt voor "EMF vrij": geen apparaat op netstroom is volledig vrij van elektromagnetische velden, dus die term is al onjuist zonder toelichting.

Vier gegevens ontbreken bij dit soort claims vrijwel altijd: de afstand, het meetpunt, het instrument, en de status van de lamp. Brandend, uit met de stekker erin, of van het net af geven alle drie een ander getal, en 10 versus 40 centimeter scheelt al snel een factor vier.

Een EMF-getal zonder meetafstand, meetpunt en meetinstrument is geen meting. Het is een marketingzin met een cijfer erin.

Dezelfde valkuil zie je bij stralingsintensiteit bij een roodlicht paneel, waar chipvermogen wordt verward met opgenomen vermogen. Bij een infraroodlamp is dat laatste eenvoudiger: de 275 watt op het typeplaatje is het opgenomen vermogen van de straler zelf, zonder aparte driver die het getal kan vertekenen.

Waarom Luxyor geen eigen EMF-waarde publiceert

Wij publiceren geen EMF-waarde voor de RedLight 120 of de RedLight 160 om een simpele reden: wij hebben het niet zelf gemeten met een gekalibreerd instrument, en een getal van een toeleverancier overnemen zonder de meetopstelling te kennen vinden wij niet netjes. Wie twee infraroodlampen naast elkaar legt en bij het ene een getal ziet en bij ons niets, ziet een leeg vakje, en dat is een reeel nadeel. Publiceert een aanbieder wel een gemeten waarde met afstand, meetpunt en instrument erbij, dan is die op dit punt transparanter dan wij nu zijn.

Een EMF-meter gebruiken: waar hij aan moet voldoen

Je hebt geen laboratorium nodig. Een consumentenmeter volstaat, mits hij minimaal 30 tot 300 hertz aankan, het magnetische veld leest van 0,01 tot minstens 20 uT en het elektrische veld van 1 tot minstens 1.000 V/m. Vlak bij een netsnoer kom je al snel in de honderden V/m. Een uitvoering met drie assen is prettig; heb je een meter met een as, draai hem dan rond en noteer de hoogste waarde. Verder heb je een rolmaat en een notitieblok nodig.

Het meetprotocol in stappen

Reken op ongeveer vijftien minuten voor het snoer, de fitting en het stralingsvlak op gebruiksafstand.

1. Ruim de meetplek leeg en doe een nulmetingZet de lamp op zijn plek, haal andere stekkers binnen twee meter eruit en meet met de stekker van de lamp eruit. Noteer uT en V/m als achtergrondwaarde.
2. Markeer je meetafstanden vanaf het beschermrooster of de fittingPlak merktekens op 10, 20, 30, 40 en 50 centimeter, zodat een tweede meting later vergelijkbaar blijft.
3. Meet apart bij het netsnoer en de stekkerLeg de meter op 0, 5 en 10 centimeter van het snoer, met de lamp aangezet. Hier loopt de wisselstroom gebundeld en lees je vaak de hoogste waarde af.
4. Meet het stralingsvlak op gebruiksafstand, en bij de RedLight 160 ook het displayMeet op 10, 20, 30, 40 en 50 centimeter, recht voor de lamp, tien seconden per punt, en herhaal op een lagere temperatuurstand. Heeft de kop een display, meet dat apart op 0 en 5 centimeter. Bij de RedLight 120 zonder display sla je dat laatste over.
5. Meet met de lamp uit maar de stekker erinHet magnetische veld valt grotendeels weg. Wat je meter in V/m aanwijst, komt van de spanning op het snoer, los van de stroom door de gloeidraad.
6. Trek de nulmeting af en vergelijkHaal de achtergrondwaarde van elke aflezing af en leg de rest naast de 100 uT uit 1999 en de 200 uT uit de ICNIRP richtlijn van 2010.

Meetformulier om over te nemen

Neem deze tabel over voor de RedLight 120 of de RedLight 160, een keer op de gebruikelijke stand.

Hoe snel het veld afneemt met de afstand

Rond een enkele stroomvoerende draad neemt het magnetische veld ongeveer omgekeerd evenredig af met de afstand: twee keer zo ver is ruwweg de helft. Lopen twee draden vlak naast elkaar met tegengestelde richting, zoals in een netsnoer, dan heffen de velden elkaar deels op en valt de sterkte sneller weg, ruwweg met het kwadraat van de afstand. De tabel is een rekenvoorbeeld met 10 centimeter op 100 gezet: de kortste afstand uit de aanbevolen 30 tot 50 centimeter ligt al ruim voorbij het steilste deel van de curve.

Het punt blijft hetzelfde als bij een sauna deken of een paneel: de bron verander je niet, je afstand wel. Bij een infraroodlamp betekent dat vooral het netsnoer niet over je schoot of langs je benen leggen tijdens een sessie.

Golflengte, IR-A tot IR-C en EMF zijn drie verschillende dingen

Een veelgemaakte verwarring: de infrarode straling die je als warmte voelt, is optische straling met een golflengte in de honderden tot duizenden nanometer, ingedeeld in IR-A, IR-B en IR-C. Dat staat los van de elektromagnetische velden in dit artikel, die bij 50 hertz zitten en in volt per meter en microtesla gemeten worden. Een gloeidraad die feller brandt, geeft meer infrarode straling af, maar dat zegt niets over het magnetische veld rond het snoer op dat moment. Bij een roodlicht paneel speelt dezelfde scheiding, uitgelegd in zeven golflengtes in een roodlicht paneel.

RedLight 120 en RedLight 160 vergeleken: wat dat voor je meting betekent

Beide modellen draaien op dezelfde 275W E27 straler, dus de warmtebron zelf is identiek. Het verschil zit in de constructie eromheen, en daarmee in waar je gaat meten.

Bij de RedLight 160 loont het om naast het snoer ook het display apart te meten. Bij de compacte RedLight 120 zit je vaker dicht bij het snoer omdat er geen onderstel is dat afstand schept. De volledige modelvergelijking staat in RedLight 120 of RedLight 160: welke infraroodlamp past bij jou, en de techniek per model in RedLight 120 technisch uitgelegd.

Luxyor RedLight 120

• Compacte infraroodlamp met 275W E27 straler en flexibel verstelbare arm
• Vrijstaand op tafel, plank of dressoir, geen onderstel of display
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de RedLight 120

Luxyor RedLight 160

• 275W E27 straler op een verrijdbaar onderstel met telescoopstang
• Display met instelbare temperatuur van 0 tot 115 graden
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de RedLight 160

Maatregelen gerangschikt op effect en moeite

Tot slot

EMF bij een infraroodlamp is een elektrisch veld in volt per meter en een magnetisch veld in microtesla, beide bij 50 hertz. Het verschil met een roodlicht paneel of een sauna deken zit in de eenvoud: geen driver, geen net van draden tegen je huid, alleen een gloeidraad achter een E27 fitting die je op 30 tot 50 centimeter gebruikt. Bij de RedLight 160 komt daar een display met temperatuurregeling bij, dat je apart meeneemt. De referentieniveaus liggen op 100 uT en 5.000 V/m volgens de Europese aanbeveling uit 1999, en op 200 uT volgens de ICNIRP richtlijn uit 2010.

Wij noemen geen eigen waarde voor de RedLight 120 of de RedLight 160, omdat wij die niet zelf hebben gemeten met een gekalibreerd instrument. Wat wij ertegenover zetten is het protocol hierboven. Wil je twee lampen vergelijken, meet ze dan zelf met dezelfde meter in dezelfde kamer. Ze staan bij de complete gids over een infraroodlamp kopen, samen met afstand en sessieduur voor een infraroodlamp en de signalen om de straler te vervangen. Veiligheid en risicogroepen staan in is infrarood gevaarlijk en EN 62471 en risicogroep uitgelegd. Vergelijk je liever met een deken of een paneel, kijk dan bij EMF bij een saunadeken en EMF bij een roodlicht paneel. Leg het snoer niet tegen je lichaam en trek na afloop de stekker eruit. Gebruik je liever het RedLight Masker, dan ontstaat een vergelijkbaar veld alleen tijdens het opladen, uitgelegd in EMF bij een LED masker.