CE-markering bij infrarood producten: wat het teken wel en niet garandeert

Op bijna elk elektrisch apparaat staat hetzelfde kleine tekentje: twee letters, een beetje gebogen, meestal vlak bij het typeplaatje. Veel kopers lezen het CE-teken als een keurmerk, alsof er ergens een instituut aan te pas is gekomen dat het apparaat heeft getest en goedgekeurd. Dat is niet wat er gebeurt.

CE staat voor een verklaring, niet voor een test. Hieronder lees je wat de fabrikant met dat teken precies zegt, waarom je er in de meeste gevallen geen onafhankelijk testrapport achter hoeft te verwachten, en welk document je dan wel mag opvragen. Daarna volgt de praktische kern: vier concrete dingen die meer zeggen over een aanbieder dan het teken zelf, van het typeplaatje tot de taal van de handleiding.

Wat het CE-teken wel betekent

CE staat voor Conformite Europeenne. Het teken zegt dat de fabrikant, of de importeur die het product in de EU op de markt brengt, verklaart dat het apparaat voldoet aan de Europese regels die erop van toepassing zijn. Bij een elektrisch apparaat gaat dat meestal om de laagspanningsrichtlijn, over elektrische veiligheid, en de EMC richtlijn, over elektromagnetische compatibiliteit: stoort het apparaat andere elektronica niet en is het zelf ook niet te gevoelig voor storing.

Die verklaring heeft een naam en een vorm: de Declaration of Conformity, in het Nederlands de conformiteitsverklaring en meestal afgekort tot DoC. Daarin staat welk product het betreft, welke richtlijnen en normen zijn toegepast, en wie de verklaring ondertekent. De fabrikant is verplicht dit document op te stellen voordat hij het CE-teken op het product zet. Zonder DoC hoort er geen CE-teken op het apparaat, ook al staat het er wel. Dit staat los van de vraag hoe veilig het gebruik in de praktijk aanvoelt, bijvoorbeeld bij warmte: die kant komt aan bod in de veiligheid van infrarood dekens en lampen.

Wat het CE-teken niet betekent

Het misverstand zit in de aanname dat er een keuring aan voorafgaat. Voor de meeste elektrische consumentenproducten, waaronder infrarood dekens, roodlicht panelen en LED maskers, geldt dat niet. De fabrikant mag zelf beoordelen of het product aan de eisen voldoet, op basis van eigen tests of interne beoordeling, en zet daarna zelf het teken erop. Er is voor dit soort producten geen wettelijke plicht om daarvoor een onafhankelijk testinstituut in te schakelen.

Dat maakt CE geen leugen en geen loos gebaar. Een verkeerde verklaring is een overtreding, en de fabrikant is er juridisch verantwoordelijk voor. Maar het betekent wel dat het teken op zichzelf net zo makkelijk te drukken is door een partij die zijn huiswerk goed heeft gedaan als door een partij die dat niet heeft gedaan. Het teken onderscheidt die twee niet van elkaar. Wat ze wel onderscheidt, is of er een DoC bestaat die je kunt opvragen, en of daar een echt testrapport achter zit.

Het verschil tussen deze twee kolommen is waar dit artikel om draait. Een teken zonder document erachter is een afbeelding. Een teken met een opvraagbare DoC, en liever nog een testrapport van een onafhankelijk lab daarachter, is een aanwijzing dat er echt is gekeken naar het apparaat. Voor de fotobiologische veiligheid van lampen en LED bronnen specifiek bestaat een aparte norm, EN 62471, met een eigen classificatie in risicogroepen. Die uitleg staat in EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht uitgelegd, en herhalen we hier niet.

CE is een verklaring van de fabrikant, geen test door een onafhankelijk instituut. Het verschil zit niet in het teken, maar in het document dat je erachter kunt opvragen.

Waar je in de praktijk op let

Omdat het teken zelf weinig onderscheidt, is het praktischer om naar de dingen eromheen te kijken. Drie punten zeggen samen meer dan het CE-teken alleen: het typeplaatje, wie er als verantwoordelijke partij achter het product staat, en in welke taal de gebruiksaanwijzing is geschreven.

Het typeplaatje

Een compleet typeplaatje vermeldt het modelnummer, de spanning en frequentie waarop het apparaat werkt, het vermogen in watt, en vaak een serienummer. Staat daar alleen een merknaam en een CE-teken op, zonder verdere gegevens, dan is dat een eerste signaal. Een fabrikant die weet dat hij verantwoordelijk is voor zijn verklaring, zet die verantwoordelijkheid ook zichtbaar op het product. Diezelfde zorgvuldigheid zie je meestal terug in de rest van de afwerking, van de materialen tot de stiksels, zoals uitgewerkt in materialen, afwerking en kwaliteit van een infrarood saunadeken.

Importeur of verantwoordelijke partij met EU adres

Dit is het punt dat kopers het vaakst overslaan. Ergens op de verpakking, in de handleiding of op de productpagina hoort een naam en een adres te staan van de partij die binnen de EU verantwoordelijk is voor het product: de fabrikant zelf, als die in de EU zit, of anders de importeur. Een postbus zonder straatnaam, een adres buiten de EU, of helemaal geen adres, betekent dat je bij een probleem nergens heen kunt. Bij een geschil of een gebrek is dit de partij die je aanspreekt, dus een controleerbaar adres is meer dan een formaliteit.

Gebruiksaanwijzing in het Nederlands

Voor een product dat in Nederland wordt verkocht, hoort de gebruiksaanwijzing in het Nederlands te zijn, met daarin de veiligheidsinstructies, de technische gegevens en het onderhoud. Een handleiding die alleen in het Engels of in slecht vertaald machine Nederlands is meegeleverd, is een teken dat er weinig aandacht naar de Nederlandse markt is gegaan, ook al staat het CE-teken keurig op de doos. Het zegt iets over hoe serieus de rest van het traject is aangepakt, van de complete handleiding bij een infraroodlamp tot de service die erna volgt.

De praktische kern: vijf dingen die samen meer zeggen dan het teken

Zet je deze vijf punten naast elkaar, dan krijg je een veel completer beeld dan het CE-teken alleen kan geven. Geen van de vijf is verplicht om te publiceren, maar een aanbieder die ze op orde heeft, kan ze ook zonder moeite laten zien.

1. Een testrapport van een onafhankelijk labNiet verplicht bij de meeste elektrische producten, maar wel het duidelijkste bewijs dat er echt is gemeten. Vraag naar het rapportnummer, de naam van het lab en de datum.
2. Instelbare temperatuur met een begrenzerBij een verwarmend apparaat wil je weten wat het maximum is en of dat maximum hard is ingesteld, niet alleen dat er een knopje is om te draaien.
3. Een timer met automatische uitschakelingEen apparaat dat na de ingestelde tijd zelf uitschakelt, is minder afhankelijk van of jij eraan denkt het uit te zetten.
4. Een Nederlandstalige handleidingMet de veiligheidsinstructies, de technische specificaties en onderhoudsadvies, niet alleen een verkorte quick start.
5. Een verantwoordelijke partij met EU adresTerug te vinden op de verpakking of de website, zodat je weet bij wie je moet zijn als er iets misgaat, ook los van de garantie.

Deze vijf punten zeggen iets over het product zelf. Wat er gebeurt als er onverhoopt toch iets stuk gaat, staat apart beschreven in garantie en retour bij Luxyor: 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie, voor elk product hetzelfde.

Zo vraag je een conformiteitsverklaring op

Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een mail met een paar concrete vragen is genoeg om te zien hoe een aanbieder ermee omgaat.

• Vraag om de DoC zelf. Niet om een samenvatting, maar om het document met productnummer en normen.
• Vraag welke normen erin staan. Bij een elektrisch apparaat verwacht je de laagspanningsrichtlijn en de EMC richtlijn terug te zien.
• Vraag of er een testrapport achter zit. En zo ja, van welk lab en met welk rapportnummer.
• Vraag naar het EU adres van de verantwoordelijke partij. Staat dat al op de site of de verpakking, dan hoef je dit niet meer te vragen.
• Let op de reactietijd en de toon. Een aanbieder die dit soort vragen gewend is, antwoordt kort en concreet. Ontwijkende antwoorden zijn zelf ook een signaal.

Wil je die vragen meteen langs een compleet paneel leggen, samen met specificaties als golflengtes en stralingsintensiteit, gebruik dan de complete koopgids voor een roodlicht paneel. Kijk je specifiek naar de Lumi serie, dan staat de vergelijking tussen beide modellen in Lumi 110 of Lumi 700, welk paneel past bij jou, met de technische achtergrond per model in de Lumi 700 technisch uitgelegd.

Veelgemaakte fouten

• CE lezen als keurmerk. Het is een verklaring van de fabrikant, geen onafhankelijke goedkeuring.
• Aannemen dat een teken altijd een document erachter heeft. Het teken is makkelijk over te nemen, de DoC vraag je apart op.
• Alleen naar het teken kijken en het typeplaatje overslaan. Modelnummer, spanning en vermogen zeggen samen meer dan het teken alleen.
• Een adres buiten de EU als voldoende beschouwen. Bij een geschil heb je weinig aan een partij die je niet kunt bereiken.
• Een Engelse handleiding accepteren zonder verder te vragen. Dat zegt iets over hoe grondig de rest van het traject is aangepakt.

Luxyor Lumi 110

• Compact roodlicht paneel met touchscreen en afstandsbediening
• Nederlandstalige handleiding en Europees adres bij elk apparaat
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 110

Hoe de golflengtes, de instelmogelijkheden en de bouw van dit paneel er precies uitzien, staat uitgewerkt in de Lumi 110 technisch uitgelegd. De volledige reeks roodlicht panelen met specificaties per model vind je in de collectie roodlichttherapie panelen.

Tot slot

Het CE-teken is een verklaring van de fabrikant dat een product aan de Europese regels voldoet, geen onafhankelijke test en geen kwaliteitskeurmerk. Voor de meeste elektrische consumentenproducten is er geen verplichting om een extern lab in te schakelen, en dat betekent dat het teken zelf weinig onderscheidt tussen een aanbieder die zijn huiswerk heeft gedaan en een die dat niet heeft.

Kijk daarom verder dan het symbool: naar een compleet typeplaatje, naar een verantwoordelijke partij met een echt EU adres, naar een Nederlandstalige handleiding, en naar of er een testrapport van een onafhankelijk lab beschikbaar is. Wil je die punten meteen langs een compleet paneel leggen, gebruik dan de checklist om roodlicht panelen te vergelijken. Gaat het specifiek om de fotobiologische veiligheid van de lichtbron zelf, dan lees je die uitleg in EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht.