Barrelsauna kopen: waar je op let bij een tonsauna
Kort antwoord: een barrelsauna is een Finse sauna in de vorm van een liggend vat, opgebouwd uit houten duigen die met stalen spanbanden bij elkaar worden gehouden. Wie een barrelsauna kopen wil, kiest in de praktijk vooral op drie dingen: de lengte van de ton, het vermogen en type van de kachel, en de ondergrond waarop het geheel komt te staan. De rest is afwerking.
Hieronder staat wat de ronde vorm oplevert, welke maten er bestaan en hoeveel mensen daar werkelijk in passen, hoe je het kachelvermogen bij het luchtvolume berekent, welke stroomaansluiting daarbij hoort en hoeveel energie een sessie kost. Aan het eind staat de vergelijking met een infrarood cabine en een infrarood deken, want die drie lijken op temperatuur en opwarmtijd nauwelijks op elkaar.
Wat is een barrelsauna precies?
Een barrelsauna, in het Nederlands ook tonsauna of vatsauna genoemd, is een cilindervormige saunacabine die op zijn zij ligt. De wand bestaat uit smalle planken met een schuine kant, de duigen, die samen de ronde vorm maken. Twee tot zes stalen banden trekken ze strak tegen elkaar. Er zit geen lijm en meestal geen isolatielaag tussen: het hout is de constructie, de isolatie en de afwerking tegelijk.
Dat principe komt uit de kuiperij: hout zet uit als het vocht opneemt, waardoor de naden vanzelf dichttrekken zodra het ding in gebruik is.
De ronde vorm heeft drie gevolgen. Het luchtvolume is bij dezelfde vloerlengte kleiner dan bij een rechthoekige cabine, want de hoeken ontbreken. Regen en sneeuw lopen van de romp af in plaats van op een plat dak te blijven staan. En er zijn geen koude hoeken waar warme lucht blijft hangen.
De keerzijde: een ronde wand is lastiger te isoleren, de staanhoogte is beperkt en aan de zijkanten zit ruimte die je niet kunt gebruiken. Wie liever een rechthoekige cabine met een gewone geisoleerde wand bouwt, vindt de maten en de laagopbouw in sauna zelf bouwen.
Maten: hoeveel mensen passen er echt in?
Barrelsauna's worden verkocht op buitenlengte en buitendiameter. De diameter ligt bij vrijwel alle aanbieders tussen 180 en 220 cm. De lengte is de variabele: die bepaalt hoeveel bankmeters je krijgt. Reken niet met het aantal personen uit de advertentie, want dat getal gaat uit van rechtop zitten, schouder aan schouder. Wie wil liggen heeft per persoon minstens 180 cm bank nodig.
| Buitenlengte | Buitendiameter | Luchtvolume bij benadering | Realistisch zittend | Liggen mogelijk? |
|---|---|---|---|---|
| 120 cm | 180 cm | Ongeveer 3,0 m3 | 2 personen | Nee |
| 180 cm | 200 cm | Ongeveer 5,7 m3 | 3 tot 4 personen | Krap, 1 persoon |
| 240 cm | 200 cm | Ongeveer 7,5 m3 | 4 tot 5 personen | Ja, 1 persoon |
| 300 cm | 220 cm | Ongeveer 11,4 m3 | 6 personen | Ja, 2 personen |
Het luchtvolume is berekend als een liggende cilinder en afgerond. Bij een model met voorportaal telt alleen het deel achter de tussendeur mee voor de kachelberekening.
Vraag altijd de binnenmaat op, niet de buitenmaat. Duigen van 40 mm halen aan beide kanten 4 cm van de diameter af, en dat scheelt bij een ton van 180 cm al ruim een halve kubieke meter. Die halve kuub bepaalt mede welke kachel je nodig hebt.
Hout: welke soort en welke dikte
De duigen zijn het duurste onderdeel van een barrelsauna en tegelijk waar het meest op bezuinigd wordt. Voor de romp worden naaldhoutsoorten gebruikt die weinig hars afgeven. Voor de banken telt vooral dat het hout niet te heet wordt om aan te raken, want daar zit je blote huid op bij temperaturen boven de 80 graden. Welke soort waarvoor geschikt is, staat in sauna houtsoorten vergeleken.
De dikte is het getal dat je bij vergelijken het hardst nodig hebt. Gangbaar voor buitengebruik is 38 tot 42 mm. Dunnere duigen van 28 tot 32 mm maken de sauna lichter en goedkoper, maar laten meer warmte door en geven eerder krimpnaden. Zware uitvoeringen van 45 tot 55 mm houden de warmte het langst vast en vragen een steviger fundering.
De duigdikte staat zelden groot in de advertentie, en dat is precies waarom je ernaar moet vragen.
De kachel: vermogen berekenen en aansluiten
Hier gaat het bij aanschaf het vaakst mis. Een kachel die te licht is voor het volume haalt de temperatuur nooit. Een kachel die veel te zwaar is, schakelt continu aan en uit en wordt warm van boven terwijl het onderin koel blijft.
De vuistregel is ongeveer 1 kW elektrisch vermogen per kubieke meter luchtvolume, plus ongeveer 1,5 kW extra per vierkante meter glas of onbeklede steen. Een tonsauna met een volledig glazen kopschot vraagt dus een fors zwaardere kachel dan hetzelfde model met een dichte houten voorkant.
| Luchtvolume | Basis volgens de vuistregel | Met 1,5 m2 glas | Passend kacheltype | Aansluiting |
|---|---|---|---|---|
| 3,0 m3 | 3,0 kW | 5,3 kW | Compacte wandkachel | 230 V bij 3,0 kW, 400 V bij 5,3 kW |
| 5,7 m3 | 5,7 kW | 8,0 kW | Wand of vloerkachel | 400 V krachtstroom |
| 11,4 m3 | 11,4 kW | 13,7 kW | Zware vloerkachel of houtkachel | 400 V krachtstroom, zwaardere groep |
Rekenvoorbeeld op basis van de gangbare vuistregel. Dit vervangt het advies van fabrikant en installateur niet.
De grens die je onthoudt ligt rond 3,5 kW. Een gewone wandcontactdoos van 230 V op een groep van 16 ampere levert maximaal ongeveer 3,7 kW, en dan zit er niets anders meer op die groep. Alles daarboven vraagt een aparte krachtstroomaansluiting van 400 V. De verschillen tussen elektrische en houtgestookte kachels staan in het artikel over saunakachels, vermogen en aansluiting. Hoe je zelf nagaat of een groep het aankan, staat in infrarood aansluiten: stroomgroep, verlengsnoer en stekkerdoos, waar dezelfde rekenmethode wordt gebruikt.
Elektrisch of houtgestookt
Een houtkachel geeft een ander soort sessie: langzamer op temperatuur en met een rookkanaal door of langs de romp. Krachtstroom is dan niet nodig, wel een veilige doorvoer en afstand tot alles wat kan vlam vatten. Elektrisch regelt preciezer, maar zet je vast aan de aanwezige groep. Wat een Finse sessie op 70 tot 100 graden inhoudt, staat in wat een Finse sauna is.
Plaatsing en fundering in acht stappen
Een barrelsauna van 240 cm weegt met kachel en banken al snel enkele honderden kilo's, en dat gewicht rust op twee of drie zadels. De ondergrond is daarmee geen detail.
- Bepaal de plek en de kijkrichtingDe ton heeft aan de voorkant meestal glas. Zet die kant naar de tuin. Houd rekening met de afstand tot de erfgrens en met wat je gemeente over bijgebouwen voorschrijft.
- Maak de ondergrond vlak en draagkrachtigBetontegels van 50 bij 50 cm op een gestabiliseerd zandbed onder elk zadel volstaan bij kleinere modellen. Bij zware uitvoeringen of een slappe bodem zijn poeren of een betonnen strook verstandiger.
- Controleer waterpas in twee richtingenScheef staan verdeelt de spanning ongelijk over banden en duigen. Meet in de lengte en dwars, en corrigeer met stelplaten onder de zadels, niet met wiggen in het hout.
- Laat ruimte rondom voor luchtHoud minstens 40 tot 50 cm vrij langs de romp en achter de achterwand. Hout dat na regen niet kan drogen, gaat werken. Een overkapping helpt, zie buitensauna met overkapping.
- Leg stroom aan voordat de ton staatEen krachtstroomkabel achteraf ingraven betekent de tuin twee keer open. Laat de groep en de aardlekschakelaar aanleggen zolang de plek vrij is.
- Monteer op nummer en trek de banden om en om aanDuigen worden genummerd geleverd. Trek de banden gelijkmatig aan zodat de spanning rond blijft en niet aan een kant gaat trekken.
- Stook de eerste keer leeg en op lage standLaat het hout een of twee keer rustig doorwarmen zonder gebruik. Restvocht en productiegeuren verdwijnen dan en je ziet of ergens warmte ontsnapt.
- Trek de banden na twee weken opnieuw naHet hout werkt de eerste weken het meest. Herhaal daarna bij het begin en het eind van elk stookseizoen.
Wat kost een sessie aan stroom?
De grootste post is de opwarmfase. Daarna schakelt de thermostaat de elementen regelmatig uit en zakt het gemiddelde verbruik. De tabel rekent dat voor, met een stroomtarief van 0,35 euro per kWh als uitdrukkelijke rekenaanname en niet als prijsopgave.
| Opstelling | Vermogen | Opwarmen | Sessie | Energie per sessie bij benadering |
|---|---|---|---|---|
| Barrelsauna 5,7 m3, elektrisch | 6,0 kW | 45 min op vol vermogen | 60 min, thermostaat ongeveer 40 procent aan | Ongeveer 6,9 kWh |
| Infrarood cabine voor 2 personen | 1,8 kW | 15 min | 30 min, ongeveer 50 procent aan | Ongeveer 0,9 kWh |
| Infrarood deken Slimline 100 | 500 W nominaal, 600 W piek | 10 tot 15 min | 30 min, thermostaat ongeveer 50 procent aan | Ongeveer 0,25 kWh |
Bij die rekenaanname komt de barrelsauna op een veelvoud van de infrarood varianten uit. De uitkomst hangt af van je eigen tarief, de buitentemperatuur en hoe vaak de deur opengaat. Dezelfde rekenmethode staat stap voor stap in stroomverbruik infrarood sauna zelf uitrekenen.
Barrelsauna, infrarood cabine of infrarood deken
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald, maar ze doen technisch iets anders. Een Finse barrelsauna verwarmt de lucht tot 70 tot 100 graden en werkt met opgieten. Een infrarood cabine houdt de luchttemperatuur juist laag, rond 45 tot 60 graden, en werkt met stralers. Een infrarood deken volgt hetzelfde principe als een cabine, maar dan om je heen gevouwen in plaats van om je heen gebouwd.
| Kenmerk | Barrelsauna (Fins) | Infrarood cabine | Infrarood deken |
|---|---|---|---|
| Luchttemperatuur | 70 tot 100 graden | 45 tot 60 graden | 30 tot 80 graden instelbaar, in gebruik meestal 50 tot 70 |
| Opwarmtijd | 30 tot 60 minuten | 10 tot 20 minuten | 10 tot 15 minuten |
| Plaats | Buiten, vast opgesteld | Binnen, vaste opstelling | Binnen, opvouwbaar en op te bergen |
| Aansluiting | Vaak 400 V krachtstroom | 230 V, eigen groep aanbevolen | 230 V, gewoon stopcontact |
| Benodigde ruimte | Tuin, minimaal circa 3 bij 3 meter vrij | Ongeveer 1 tot 2 m2 vloer | 180 bij 80 cm tijdens gebruik, opgevouwen in een kast |
Wie de drie afweegt, heeft meestal eerst een ruimtevraag en een aansluitvraag. De uitleg over de infrarood kant staat in wat een infrarood sauna is, en wie naar een buitenopstelling kijkt vindt de aandachtspunten in infrarood sauna buiten.
- 560 W, zes standen van niveau 1 tot 6 over een bereik van 30 tot 80 graden
- Timer van 1 tot 60 minuten, buitenzijde in PU leer, opvouwbaar op te bergen
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Onderhoud: wat een tonsauna jaarlijks vraagt
Een barrelsauna staat het hele jaar buiten en krijgt alles mee: regen, vorst, zon en wisselende luchtvochtigheid. Het onderhoud is niet zwaar, maar wel vast werk.
- Banden natrekken. Twee keer per jaar, aan het begin en aan het eind van het stookseizoen. Gelijkmatig en om en om, nooit een band in een keer helemaal strak.
- Buitenkant behandelen. Elke een tot drie jaar, afhankelijk van houtsoort en gekozen beits of olie. De binnenkant blijft onbehandeld: een afwerklaag hoort niet in een sauna van 90 graden.
- Kachel en stenen controleren. Saunastenen verkruimelen in de loop van de jaren. Dat belemmert de luchtstroom door het element en raakt het vermogen en de levensduur van de kachel.
- Ventilatie vrijhouden. De onderste inlaat en de bovenste uitlaat moeten allebei open blijven. Een dichtgeschoven schuif is de meest voorkomende oorzaak van een sauna die niet op temperatuur komt.
Overweeg je een gebruikt exemplaar, dan verschuift de aandacht naar precies deze punten. Waar je dan op let, staat in tweedehands infrarood sauna of deken kopen.
Wanneer een tonsauna niet de logische keuze is
Een barrelsauna vraagt een tuin, een fundering, meestal krachtstroom en een half uur voorbereiding per sessie. Dat is prima als je er twee keer per week met meerdere mensen in gaat, en onhandig als je alleen woont, drie hoog achter zit of warmte vooral kort na het werk gebruikt. Dan valt de keuze vaker op een compacte cabine binnen of op een infrarood deken. Een deken vraagt alleen een stopcontact en een plek van 180 bij 80 cm, warmt in 10 tot 15 minuten op en gaat daarna opgevouwen de kast in. Wat een cabine binnenshuis aan ruimte en groep vraagt, staat in infrarood cabine kopen. Hoe lang een sessie in elk van deze vormen duurt, met de aanbevolen opbouw per gang, staat in hoe lang in de sauna.
- 180 bij 80 cm, 500 W nominaal met een piek van 600 W, bereik 30 tot 80 graden
- Timer van 0 tot 60 minuten, Oxford buitenlaag, opvouwbaar en op te bergen
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Tot slot
Een barrelsauna kopen is vooral een bouwkundige beslissing. De ronde vorm is aantrekkelijk en praktisch, maar wat de sauna over tien jaar waard is, wordt bepaald door de duigdikte, de houtsoort, het kachelvermogen dat bij het volume past en de fundering. Die vier punten controleer je voor het bestellen, en na levering niet meer.
Twijfel je tussen een tonsauna buiten en een infrarood oplossing binnen, begin dan bij de randvoorwaarden en niet bij het model. Heb je de tuinruimte, de fundering en de aansluiting, dan is een barrelsauna een serieuze optie. Ontbreekt er een van die drie, kijk dan naar een cabine of een deken. Het overzicht van die kant staat in infrarood deken kopen.
Veelgestelde vragen
Wat is een barrelsauna precies?
Een barrelsauna is een Finse sauna in de vorm van een liggend vat. De wand bestaat uit smalle houten duigen met een schuine kant die door twee tot zes stalen banden strak tegen elkaar worden getrokken. Er zit geen lijm en meestal geen isolatielaag tussen: het hout is de constructie, de isolatie en de afwerking tegelijk. In het Nederlands heet hij ook tonsauna of vatsauna.
Hoeveel personen passen er in een barrelsauna?
Dat hangt van de lengte af. Een ton van 120 cm is realistisch voor 2 personen zittend, 180 cm voor 3 tot 4, 240 cm voor 4 tot 5 en 300 cm voor ongeveer 6. Liggen kan pas vanaf ongeveer 240 cm, en dan voor 1 persoon. Het aantal personen in een advertentie gaat uit van rechtop zitten, schouder aan schouder.
Welk kachelvermogen heb ik nodig voor een tonsauna?
De vuistregel is ongeveer 1 kW elektrisch vermogen per kubieke meter luchtvolume, plus ongeveer 1,5 kW extra per vierkante meter glas of onbeklede steen. Een ton met 5,7 m3 aan lucht en een glazen kopschot komt daarmee al snel op 8 kW uit. Vraag de fabrikant altijd om de berekening bij jouw model.
Kan een barrelsauna op een gewoon stopcontact?
Meestal niet. Een groep van 16 ampere op 230 V levert maximaal ongeveer 3,7 kW, en dan zit er niets anders meer op die groep. Alleen de kleinste modellen blijven daaronder. Alles daarboven vraagt een aparte krachtstroomaansluiting van 400 V, aangelegd door een installateur.
Hoe dik moeten de duigen van een barrelsauna zijn?
Voor buitengebruik in Nederland is 38 tot 42 mm de gangbare maat. Dunnere duigen van 28 tot 32 mm maken de sauna lichter en goedkoper, maar laten meer warmte door en geven eerder krimpnaden. Zware uitvoeringen van 45 tot 55 mm houden de warmte het langst vast en vragen een steviger fundering.
Wat kost een sessie in een barrelsauna aan stroom?
Een elektrische ton van 5,7 m3 met een kachel van 6 kW komt bij 45 minuten opwarmen en een uur gebruik op ongeveer 6,9 kWh per sessie. Ter vergelijking: een infrarood cabine voor 2 personen zit rond 0,9 kWh en een infrarood deken van 500 W rond 0,25 kWh. Die getallen zijn rekenvoorbeelden en geen prijsopgave.
Wat is het verschil tussen een barrelsauna en een infrarood cabine?
Een barrelsauna verwarmt de lucht tot 70 tot 100 graden en werkt met opgieten. Een infrarood cabine houdt de luchttemperatuur juist laag, rond 45 tot 60 graden, en werkt met stralers. De cabine warmt in 10 tot 20 minuten op tegenover 30 tot 60 minuten voor een ton, en draait op 230 V in plaats van krachtstroom.
Welk onderhoud vraagt een barrelsauna?
Trek de stalen banden twee keer per jaar na, aan het begin en het eind van het stookseizoen, gelijkmatig en om en om. Behandel de buitenkant elke een tot drie jaar met beits of olie en laat de binnenkant onbehandeld. Controleer de saunastenen op verkruimeling en houd de onderste inlaat en de bovenste uitlaat vrij.
