Indeling infrarood licht: IR-A, IR-B en IR-C uitgelegd
IR-A, IR-B en IR-C zijn de drie officiele banden waarin infrarood licht wordt ingedeeld, van kort naar lang golflengte. De indeling komt oorspronkelijk van de CIE, de internationale commissie voor verlichting, en dezelfde grenzen staan terug in de norm EN 62471 die ook op roodlicht apparatuur van toepassing is. Wie productteksten leest over een saunadeken, een roodlicht paneel of een infraroodlamp komt de termen "near infrared", "far infrared" of gewoon "FIR" tegen, en die woorden zijn een informele vertaling van precies deze drie banden.
Dit artikel zet de grenzen op een rij en laat zien welke band met welk Luxyor product overeenkomt. De band bepaalt grotendeels hoe diep het licht doordringt en hoe je de warmte ervaart.
Wat betekent IR-A, IR-B en IR-C precies?
Infrarood licht is voor het menselijk oog onzichtbaar en ligt in het elektromagnetisch spectrum net voorbij zichtbaar rood, dat rond 700 tot 780 nanometer overgaat in infrarood. Vanaf daar loopt het infrarood gebied door tot 1 millimeter, waar het overgaat in microgolven. Dat is een enorm bereik, en om er praktisch iets mee te kunnen zeggen is het in drie stukken geknipt.
IR-A is het kortste stuk en wordt ook nabij-infrarood genoemd, in het Engels near infrared of NIR. IR-B zit daar middenin en wordt kortgolvig infrarood genoemd. IR-C is het langste stuk, ook wel ver-infrarood of FIR (far infrared). De grenzen liggen niet helemaal willekeurig vast: ze volgen uit hoe water en weefsel het licht absorberen, en die knik in het absorptiegedrag is precies waar de banden overgaan.
| Band | Ook genoemd | Golflengtegebied | Waar je het tegenkomt |
|---|---|---|---|
| IR-A | Nabij-infrarood, near infrared, NIR | 780 tot 1400 nanometer | Roodlicht panelen, de nabij-infrarood LEDs in een LED masker, gloeilampen |
| IR-B | Kortgolvig infrarood, short-wave infrared | 1400 tot 3000 nanometer | Halogeen warmtelampen, een deel van het spectrum van een infraroodlamp |
| IR-C | Ver-infrarood, far infrared, FIR | 3000 nanometer tot 1 millimeter | Verwarmingselementen van een infrarood saunadeken, keramische stralers in een sauna cabine |
Grenzen volgens de indeling van de CIE, dezelfde indeling die terugkomt in de norm EN 62471. Zie ook EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht voor wat die norm verder regelt.
Hoe verhoudt dit zich tot "near infrared" en "far infrared" in productteksten?
In marketingteksten wordt de strikte driedeling vaak plat geslagen tot twee woorden: near infrared voor kort en far infrared voor lang, waarbij IR-B dan stilzwijgend bij een van beide wordt opgeteld. Dat is geen fout, maar wel een vereenvoudiging. Wat er in zo'n tekst met "far infrared" wordt bedoeld, valt bijna altijd samen met IR-C, en "near infrared" met IR-A. De term IR-B duikt in consumententeksten zelden apart op, terwijl hij fysisch net zo goed bestaat.
De volledige uitleg van het onderscheid tussen die twee veelgebruikte marketingtermen staat in far infrared vs near infrared: het verschil uitgelegd. Wie liever bij de golflengtes zelf blijft in plaats van bij de marketingnamen, vindt de nanometerwaarden per toepassing in golflengtes bij rood licht en infrarood.
Zichtbaar rood licht, zoals de 630 en 660 nanometer in een roodlicht paneel, valt technisch nog niet onder infrarood. Het ligt vlak voor de grens van 780 nanometer waar IR-A begint. Rood licht en infrarood worden vaak in een adem genoemd omdat ze in dezelfde apparaten samen voorkomen, maar het zijn twee aparte delen van het spectrum.
Waarom de band bepaalt hoe diep licht doordringt
Water in de huid en onderliggend weefsel absorbeert infrarood licht, en hoe langer de golflengte, hoe sneller die absorptie klaar is. IR-C wordt daardoor al in de bovenste huidlagen vrijwel volledig opgenomen. IR-A gaat, omdat water het minder sterk absorbeert in dat gebied, relatief het diepst door voordat het is opgenomen. IR-B zit daar tussenin.
Dat betekent niet dat IR-A tot diep in het lichaam reikt. Ook de diepste indringing van infrarood blijft beperkt tot de bovenste millimeters van de huid. De veelgehoorde claim dat infrarood wel 5 tot 7 centimeter diep zou gaan, klopt niet: de hoogste waarde die in peer-reviewed onderzoek is gemeten, ligt rond 5,4 millimeter, en dat gold voor licht in het nabij-infrarood gebied onder ideale omstandigheden. De volledige onderbouwing en waar die 5 tot 7 centimeter mythe vandaan komt, staat in hoe diep dringt infrarood door in de huid: de 5 cm mythe ontleed.
| Band | Absorptie door water | Relatieve indringing | Wat je er praktisch aan merkt |
|---|---|---|---|
| IR-A | Laag ten opzichte van IR-B en IR-C | Het diepst, tot in de bovenste millimeters | Warmte die je pas na enkele seconden tot minuten merkt, minder direct branderig gevoel op de huid |
| IR-B | Gemiddeld | Middelmatig, vooral opperhuid en huidoppervlak | Warmte die sneller opbouwt dan bij IR-A, minder diep dan IR-A |
| IR-C | Hoog, vrijwel volledige opname aan het oppervlak | Ondiep, de bovenste tienden van een millimeter | Direct voelbare warmte op de huid, de basis van het warme gevoel in een saunadeken |
Kwalitatieve vergelijking op basis van de bekende absorptie-eigenschappen van water per golflengteband. Geen productspecificaties.
Welke band gebruikt welk Luxyor product
De drie infraroodbanden komen niet toevallig door elkaar heen in het assortiment voor. Elk product is gebouwd rond het deel van het spectrum dat bij de functie past.
| Product | Belangrijkste band | Golflengte in dit product | Waarom deze keuze |
|---|---|---|---|
| Lumi 110 en Lumi 700 roodlicht paneel | IR-A, plus zichtbaar rood en blauw | 630 en 660 nm zichtbaar rood, 810 tot 940 nm nabij-infrarood (IR-A), 480 nm blauw | IR-A gaat van de aangeboden banden het minst ondiep, en wordt daarom gecombineerd met zichtbaar rood licht |
| RedLight Masker | IR-A, plus zichtbaar rood, groen en blauw | 630 nm rood, 520 nm groen, 460 nm blauw, 850 nm nabij-infrarood (IR-A) | Compact toepassing op het gezicht, waarbij dezelfde logica als bij de panelen geldt |
| RedLight 120 en RedLight 160 infraroodlamp | IR-A en IR-B | Breedbandig, met de nadruk op korte golflengte infrarood van een gloeidraadlamp | Een gloeidraadlamp straalt van nature een breed spectrum uit dat niet in een enkele smalle band te vangen is |
| Infrarood saunadeken (Slimline 100, Comfort 150, Deluxe 310) | IR-C | Ver-infrarood, in productteksten aangeduid als FIR | De verwarmingselementen zijn ontworpen om oppervlakkig en snel voelbare warmte te geven, dat is precies waar IR-C goed in is |
Voor de exacte specificaties per model, zie de technische uitleg van de Lumi 110 en de Lumi 700. Hoeveel FIR een saunadeken precies afgeeft en wat dat cijfer betekent, staat in hoeveel FIR geeft een infrarood deken af.
- Compact paneel met 630 en 660 nm zichtbaar rood en 810 tot 940 nm nabij-infrarood (IR-A), plus 480 nm blauw
- Touchscreen en meegeleverde afstandsbediening, uitklapbare standaard voor bureau of kaptafel
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Waarom IR-C niet nutteloos is en IR-A niet automatisch beter
Omdat IR-A het diepst gaat, klinkt het logisch om te denken dat IR-A dus de beste band is en IR-C de zwakste. Dat beeld klopt niet. De drie banden zijn niet met elkaar in een rangorde te zetten, ze zijn gebouwd voor een ander doel.
IR-C is precies waarom een infrarood saunadeken binnen enkele minuten warm aanvoelt: de energie wordt meteen aan het huidoppervlak afgegeven in plaats van dieper weg te lekken. Voor een deken die je om je heen wikkelt en waarbij je een geleidelijke, gelijkmatige warmte wilt over een groot oppervlak, is dat precies de eigenschap die je nodig hebt. Voor een paneel dat je op een kleiner deel van het lichaam richt en waarbij een deel van het licht verder dan het huidoppervlak moet komen, past IR-A beter bij het doel.
Een band is niet beter of slechter, hij is gebouwd voor een andere afstand in de huid.
Ook de gedachte dat een product met meerdere banden per definitie krachtiger is, gaat niet automatisch op. Een paneel met zeven golflengtes voegt banden toe omdat elke band een net iets ander deel van het spectrum beslaat, niet omdat meer banden gelijk staat aan meer vermogen. Wat elke extra golflengte concreet toevoegt, staat uitgewerkt in zeven golflengtes in een roodlicht paneel: wat voegt dat toe. De term "full spectrum", die soms wordt gebruikt om te suggereren dat een apparaat alle drie de banden combineert, wordt uitgelegd in full spectrum infrarood: wat betekent die term precies.
Veelgemaakte misverstanden bij de indeling
- "Far infrared is hetzelfde als infrarood in het algemeen." Far infrared is maar een van de drie banden. Een product dat alleen IR-A gebruikt, is evengoed infrarood, ook al staat er nergens FIR op de verpakking.
- "Meer golflengtes betekent altijd een sterker apparaat." Extra golflengtes voegen een ander deel van het spectrum toe, geen extra vermogen op zichzelf.
- "IR-A is medisch beter dan IR-C." Er bestaat geen algemene rangorde tussen de banden. Welke band past, hangt af van het doel: oppervlakkige, snelle warmte of licht dat verder in de bovenste huidlagen komt.
- "Zichtbaar rood licht is ook infrarood." Rood licht van 630 en 660 nanometer valt nog net buiten de infraroodgrens van 780 nanometer. Het wordt vaak samen met infrarood genoemd omdat panelen beide banden tegelijk uitzenden.
- "De indeling zegt iets over de intensiteit van een apparaat." IR-A, IR-B en IR-C zeggen alleen iets over de golflengte, niet over hoeveel vermogen er per vierkante centimeter op de huid aankomt. Dat laatste staat in stralingsintensiteit bij roodlicht panelen: wat mW/cm2 betekent.
Zo herken je zelf welke band een product gebruikt
Fabrikanten vermelden de golflengte niet altijd op de verpakking, en als ze het wel doen, staat er soms alleen een marketingterm bij zonder nanometerwaarde. Met onderstaande stappen kom je er meestal toch uit.
- Zoek naar een nanometerwaardeStaat er een getal met "nm" erbij, dan kun je die direct in de tabel hierboven opzoeken. Dat is de meest betrouwbare manier om de band te bepalen.
- Kijk naar het type verwarmingselementEen keramisch of carbon verwarmingselement, zoals in een saunadeken, wijst vrijwel altijd op IR-C. Een LED-chip wijst op IR-A, eventueel gecombineerd met zichtbaar rood.
- Let op de marketingterm"FIR" of "far infrared" staat voor IR-C. "Near infrared" of "NIR" staat voor IR-A. Komt er geen van beide voor, dan gaat het vaak om een breedbandige bron zoals een gloeidraadlamp die meerdere banden tegelijk uitzendt.
- Kijk of er ook zichtbaar licht bij zitStraalt het apparaat zichtbaar rood, groen of blauw licht uit, dan is dat geen infrarood, ook al wordt het in dezelfde adem genoemd. Reken die golflengtes dus niet mee bij het bepalen van de infraroodband.
- Vraag door bij de verkoper als het ontbreektOntbreekt een nanometerwaarde volledig, vraag er dan naar. Een verkoper die het type infrarood kent, kan zonder aarzelen zeggen of het om IR-A, IR-B of IR-C gaat.
- Vergelijk met het beoogde gebruikIs het doel snelle, oppervlakkige warmte over een groot deel van het lichaam, dan past IR-C bij dat doel. Is het doel gericht licht op een kleiner oppervlak, dan past IR-A beter. Klopt de band niet met het doel, dan is dat een signaal om verder te vragen.
Waar Luxyor de golflengtes van vermeldt
Bij elk Luxyor product dat licht of warmte via infrarood afgeeft, staat de golflengte in de productspecificaties, niet alleen als marketingterm. Bij de roodlicht panelen gaat het om 630 en 660 nanometer zichtbaar rood en 810 tot 940 nanometer nabij-infrarood, aangevuld met 480 nanometer blauw. Bij de infrarood saunadekens gaat het om ver-infrarood, waarvan de afgegeven waarde staat toegelicht in het artikel over FIR. Er wordt geen band genoemd die het product niet daadwerkelijk uitzendt, en er wordt geen indeling gebruikt om een product krachtiger te laten klinken dan het is.
Wie de volledige aankoopafweging wil maken voordat de golflengte de doorslag geeft, begint bij de complete gids over een roodlicht paneel kopen.
- Full body paneel van 91 cm hoog met 630 en 660 nm zichtbaar rood en 810 tot 940 nm nabij-infrarood (IR-A), plus 480 nm blauw
- Regelbare intensiteit en pulsfunctie, vrijstaand te plaatsen of op te hangen aan de wand of over een deur
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Tot slot
IR-A, IR-B en IR-C zijn geen keurmerk en geen kwaliteitsschaal, maar een indeling naar golflengte die vastligt bij de CIE en terugkomt in de norm EN 62471. IR-A gaat het diepst en wordt gebruikt in panelen en maskers, IR-C blijft het meest aan het oppervlak en is de basis van de warmte in een saunadeken, en IR-B zit daar tussenin. Welke band bij een product hoort, is met een nanometerwaarde of het type verwarmingselement meestal snel te achterhalen.
Onthoud vooral dit: geen enkele band is in het algemeen beter dan een andere. De vraag is niet welke band wint, maar welke band bij het doel van het product past. Een saunadeken die warmte over je hele rug moet geven, heeft iets anders nodig dan een paneel dat gericht op een klein deel van de huid wordt gebruikt, en beide keuzes kunnen voor hun eigen doel de juiste zijn.
Veelgestelde vragen
Wat zijn IR-A, IR-B en IR-C?
Het zijn de drie officiele banden waarin infrarood licht wordt ingedeeld volgens de CIE, dezelfde indeling die terugkomt in de norm EN 62471. IR-A loopt van 780 tot 1400 nanometer, IR-B van 1400 tot 3000 nanometer en IR-C van 3000 nanometer tot 1 millimeter.
Wat is het verschil tussen IR-A en far infrared?
Far infrared is de informele marketingnaam voor IR-C, het langste deel van het infraroodspectrum. IR-A wordt in productteksten meestal near infrared of NIR genoemd. Het zijn dus geen twee losse systemen, far infrared en near infrared zijn de gangbare vertalingen van dezelfde CIE-indeling.
Welke band gebruikt een Luxyor roodlicht paneel?
De Lumi 110 en Lumi 700 combineren 630 en 660 nanometer zichtbaar rood met 810 tot 940 nanometer nabij-infrarood, wat in de IR-A band valt, aangevuld met 480 nanometer blauw licht.
Welke band gebruikt een infrarood saunadeken?
De verwarmingselementen van de Slimline 100, Comfort 150 en Deluxe 310 werken met ver-infrarood, ofwel IR-C, in productteksten aangeduid als FIR. Die band wordt vrijwel volledig aan het oppervlak van de huid afgegeven, wat zorgt voor de snel voelbare warmte.
Is IR-A beter dan IR-C?
Nee, de banden zijn niet in een rangorde te zetten. IR-A gaat relatief het diepst, IR-C blijft het meest aan het oppervlak. Welke band past, hangt af van het doel: snelle oppervlakkige warmte over een groot deel van het lichaam, of licht gericht op een kleiner oppervlak.
Hoe diep dringt IR-A door in de huid?
Ook IR-A blijft beperkt tot de bovenste huidlagen. De hoogste waarde die in peer-reviewed onderzoek is gemeten ligt rond 5,4 millimeter. De claim dat infrarood tot 5 tot 7 centimeter diep zou gaan, klopt niet.
Is zichtbaar rood licht bij 630 of 660 nanometer ook infrarood?
Nee. Rood licht van 630 en 660 nanometer valt nog net voor de grens van 780 nanometer waar infrarood en dus IR-A begint. Ze worden vaak samen genoemd omdat panelen beide banden tegelijk uitzenden, maar het zijn twee aparte delen van het spectrum.
Hoe herken ik zelf welke band een infrarood product gebruikt?
Zoek naar een nanometerwaarde op de verpakking of in de specificaties. Staat die er niet, kijk dan naar het type verwarmingselement: een keramisch of carbon element wijst op IR-C, een LED-chip op IR-A. Marketingtermen als FIR of near infrared geven ook een indicatie.
