Veilig gebruik van infrarood saunadekens
Waar je op let bij certificering, wat EMF wel en niet betekent, hoe je sessies rustig opbouwt en wanneer je beter stopt.
Heb je klachten, gebruik je medicijnen of twijfel je of dit bij je past, overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar. Reacties op warmte verschillen per persoon.
In het kort
- Een infrarood deken is een elektrisch apparaat. Let op CE, de verklaring van overeenstemming, oververhittingsbeveiliging en automatische uitschakeling.
- De warmte is verre infrarood straling. Die is niet-ioniserend, het is geen ultraviolet en het komt niet verder dan de bovenste tienden van een millimeter van je huid.
- Bouw op vanaf een lage stand en een korte sessie. De hoogste stand is geen doel.
- Drink voor en na, en kom rustig overeind. Het meeste ongemak komt door vochtverlies, niet door de warmte zelf.
- Slaap nooit in de deken, gebruik hem niet op een zacht doorzakkend oppervlak en knik de kabel niet.
Elektrische veiligheid en certificering
Een infrarood deken is in de eerste plaats een elektrisch apparaat dat warmte maakt en dat je vervolgens om je heen vouwt. Bij een deken die netjes is gebouwd en getest merk je daar niets van: je kiest een stand, de deken warmt op en de temperatuur blijft stabiel. Bij een deken die vooral op prijs is gebouwd merk je het wel: een bedieningsunit die zelf warm wordt, een kabel die stug in de aansluiting zit of warmte die ongelijk verdeeld is.
Veiligheid begint dus niet bij hoe je de deken gebruikt, maar bij wat je in huis haalt.
Wat CE wel en niet zegt
Op vrijwel elke deken staat een CE-markering. Goed om te weten: CE is geen keurmerk dat een onafhankelijke instantie toekent. Het is een verklaring van de fabrikant of importeur dat het product voldoet aan de Europese eisen, in dit geval vooral rond laagspanning en elektromagnetische compatibiliteit. Die verklaring hoort onderbouwd te zijn met testrapporten van het model dat je koopt.
De vraag is dus niet of er CE op staat, want dat staat er altijd. De vraag is of de verkoper de verklaring van overeenstemming kan laten zien. Daarop staan het model, de fabrikant, de toegepaste Europese normen en een ondertekening. Wie het product serieus neemt heeft het klaarliggen. Kan niemand het vinden, dan weet je genoeg.
Waar je op let voordat je bestelt
| Waar je op let | Wat het betekent | Hoe je het controleert |
|---|---|---|
| CE-markering | Verklaring dat het product aan de Europese eisen voldoet | Zichtbaar op de deken of het typeplaatje, niet alleen op de doos |
| Verklaring van overeenstemming | Het onderbouwende document achter die markering | Opvragen bij de verkoper voordat je bestelt |
| Oververhittingsbeveiliging | Schakelt de verwarming uit als het ergens te heet wordt | Staat in de handleiding beschreven, vraag ernaar als het er niet staat |
| Automatische uitschakeling | Zet de deken uit na de ingestelde tijd | Zelf testen met een korte tijd voor je een lange sessie doet |
| Temperatuurbegrenzing | Voorkomt dat de deken boven de opgegeven maximumstand komt | Voel na tien minuten of de warmte gelijkmatig is en niet blijft oplopen |
| Kabel en aansluiting | Het zwaarst belaste onderdeel van de hele deken | Kabel moet soepel zijn, de aansluiting mag niet wiebelen |
| Nederlandstalige handleiding | Teken dat het product voor deze markt bedoeld is | Vraag hem op als hij niet is meegeleverd |
Deze punten kosten je vooraf een paar minuten en besparen je achteraf het meeste gedoe.
Dekens die via omwegen worden ingevoerd dragen soms wel een CE-teken, maar hebben geen onderbouwing, geen Nederlandstalige handleiding en geen aanspreekpunt als er iets stukgaat. Koop je binnen de Europese Unie, dan is er altijd een verkoper die aanspreekbaar is. Bij Luxyor hoort daar 60 dagen bedenktermijn en 2 jaar garantie bij. Waar de kwaliteitsverschillen zitten, lees je in de koopgids voor infrarood saunadekens.
EMF en straling nuchter bekeken
Rond infrarood en EMF wordt veel geroepen, in beide richtingen. Het helpt om twee dingen uit elkaar te halen die makkelijk door elkaar lopen: de warmtestraling die de deken met opzet afgeeft, en het elektromagnetische veld dat elk apparaat op netstroom om zich heen heeft.
De warmte in een infrarood deken is verre infrarood straling. Dezelfde soort straling die je voelt als je je handen boven een radiator houdt of in de zon staat op een koude dag. Het is niet-ioniserende straling: de energie per golf is te laag om iets aan moleculen in het lichaam te veranderen. Verre infrarood komt bovendien niet verder dan de bovenste tienden van een millimeter en wordt vrijwel meteen in de huid in warmte omgezet. Wat je voelt is dus precies wat er gebeurt. Hoe dat werkt staat uitgebreider bij hoe infrarood warmte werkt.
Waar infrarood staat tussen andere soorten straling
| Soort straling | Waar je het tegenkomt | Ioniserend | Waar het om gaat |
|---|---|---|---|
| Verre infrarood | Infrarood deken, carbonpaneel in een cabine | Nee | Warmte in de huid, precies wat je voelt |
| Nabij-infrarood | Warmtelamp, sommige panelen | Nee | Warmte die iets dieper reikt |
| Zichtbaar rood licht | Roodlicht paneel, LED masker | Nee | Licht op de huid, nauwelijks opwarming |
| Ultraviolet | Zon, zonnebank | Deels | Kan de huid beschadigen bij te lange blootstelling |
| Röntgen en gamma | Medische en industriële apparatuur | Ja | Energie hoog genoeg om cellen te beschadigen |
Een infrarood deken zit aan de rustige kant van dit rijtje, zonder overlap met ioniserende straling of ultraviolet.
En het elektromagnetische veld dan?
Elk apparaat dat op het stopcontact zit heeft een laagfrequent elektromagnetisch veld om zich heen. Een föhn, een kookplaat, een elektrische warmtedeken en dus ook een infrarood deken. De sterkte van zo'n veld neemt snel af met de afstand: op tien centimeter meet je al een fractie van wat je op een centimeter meet.
Bij een deken lig je dicht tegen de verwarmingselementen aan, dus is het logisch dat fabrikanten daar iets mee doen. Betere dekens gebruiken bedrading die zo gelegd is dat de velden elkaar grotendeels opheffen. Op de verpakking zie je dat terug als lage EMF of low EMF bedrading. De Europese eisen voor elektromagnetische compatibiliteit stellen hier bovendien grenzen aan.
Wil je hoe dan ook zo min mogelijk veld: leg de bedieningsunit en het snoer bij je voeten in plaats van naast je hoofd, en vraag om een meetrapport in plaats van af te gaan op de term op de doos.
Infrarood is geen ultraviolet. Je verbrandt niet in een infrarood deken en je huid wordt er niet bruin van. Andersom geldt net zo goed: dat de straling zelf ongevaarlijk is, betekent niet dat de warmte onbeperkt is. Te heet en te lang is bij elke warmtebron onprettig, en daar gaat de rest van deze pagina over. Een bredere uitleg staat in het artikel is infrarood gevaarlijk.
Sessies rustig opbouwen
De meeste onprettige ervaringen met een infrarood deken komen niet door het apparaat maar door te snel willen. Iemand zet de deken meteen op de hoogste stand, blijft langer liggen dan gepland en staat daarna te snel op. Warmte is een prikkel waar je lichaam energie in steekt. Voer je die geleidelijk op, dan went je lichaam eraan en blijft een sessie prettig van begin tot eind.
Zo verloopt een veilige sessie
- Leg de deken uitgevouwen op een vlakke, stevige ondergrond en controleer of de kabel nergens klem zit of geknikt ligt.
- Verwarm de deken 10 tot 15 minuten voor op de stand die je wilt gebruiken, niet hoger.
- Trek lange, dunne kleding aan of gebruik een inlegdeken, zodat je huid niet direct tegen de binnenlaag ligt.
- Zet een glas water binnen handbereik en drink dat voordat je begint.
- Stap erin en rits dicht tot waar het comfortabel voelt. Je armen mag je erbuiten houden.
- Stel de timer in, ook als je zeker weet dat je wakker blijft.
- Blijf liggen en let de eerste tien minuten bewust op hoe de warmte voelt.
- Zet de deken uit en blijf twee tot vijf minuten open liggen om rustig af te koelen.
- Kom langzaam overeind, drink opnieuw en douche daarna lauw.
Opbouwen over de eerste weken
| Fase | Stand | Duur | Frequentie |
|---|---|---|---|
| Eerste twee sessies | 45 tot 50 graden | 15 tot 20 minuten | Een tot twee keer per week |
| Week twee en drie | 50 tot 60 graden | 20 tot 30 minuten | Twee tot drie keer per week |
| Als het comfortabel blijft | 60 tot 70 graden | 25 tot 40 minuten | Drie tot vier keer per week |
| Bij warm weer of na een zware dag | Een stand lager dan gewend | 15 tot 20 minuten | Zoals het uitkomt |
Een richtlijn, geen voorschrift. De hoogste stand is geen doel en veel mensen blijven het prettigst rond het midden zitten.
Wil je per stand weten wat je ongeveer merkt, dan gaat de complete temperatuurgids daar dieper op in. Voor de basis van wat er tijdens het opwarmen in je lichaam gebeurt kun je terecht bij wat een infrarood saunadeken met je lichaam doet.
Drinken en vochtverlies
In een infrarood deken ga je zweten. Dat is het idee van een warmtesessie, maar het betekent ook dat je vocht en zouten verliest zonder dat je het goed doorhebt. Het zweet blijft in de deken zitten in plaats van te verdampen, dus je onderschat makkelijk hoeveel het is. Bij een half uur gaat het al gauw om een paar honderd milliliter, bij een lange sessie op een hoge stand om meer.
Bijna alles wat mensen na een sessie als vervelend beschrijven, duizelig opstaan, hoofdpijn later op de dag, een suf gevoel in de avond, hangt samen met dat vochtverlies en niet met de warmte zelf. Het is meteen ook het makkelijkst op te lossen deel van deze pagina.
Wanneer je wat drinkt
| Wanneer | Wat je doet | Waarom |
|---|---|---|
| Een half uur ervoor | Een glas water | Je begint dan niet al met een tekort |
| Vlak voor het instappen | Nog een paar slokken, glas binnen handbereik | Je hoeft er tijdens de sessie niet voor uit |
| Tijdens de sessie | Drinken zodra je er zin in hebt | Dorst is bij warmte een late melder, wachten heeft geen voordeel |
| Direct na afloop | Een groot glas, rustig drinken | In een keer een liter wegdrinken werkt averechts |
| Het uur erna | Nog een glas en gewoon eten | Je verliest ook zouten, niet alleen water |
Het gewicht dat je direct na een sessie op de weegschaal ziet is vocht. Dat komt terug zodra je drinkt.
Wat het vochtverlies onnodig groot maakt
- Alcohol voor of tijdens de sessie. Dat verstoort je warmteregeling en je inschatting van hoe warm het is.
- Sporten vlak ervoor zonder eerst aan te vullen.
- Een sessie op een warme dag zonder de stand te verlagen.
- Twee sessies kort na elkaar op dezelfde dag.
Voel je je na afloop leeg in plaats van ontspannen, dan is dat meestal geen teken dat de deken niet bij je past. Verlaag de stand een stap, kort de duur in en drink meer.
Wanneer je stopt
Je lichaam geeft duidelijk aan wanneer het genoeg is. Mensen negeren die signalen alleen makkelijk, omdat ze het gevoel hebben dat de sessie nog niet af is of dat ze pas net begonnen zijn met zweten. Dat gevoel klopt niet. Er bestaat geen minimum. Een sessie die je na twaalf minuten beëindigt omdat het niet lekker zit, is een geslaagde sessie.
Stop meteen bij een van deze signalen
- Duizeligheid of een licht gevoel in je hoofd.
- Misselijkheid.
- Hartkloppingen of een hartslag die hoog blijft terwijl je stilligt.
- Hoofdpijn die tijdens de sessie opkomt.
- Tintelingen, een doof gevoel of pijn op een plek die tegen de deken aan ligt.
- Benauwdheid of het gevoel dat je niet goed kunt doorademen.
- Onrust of het gevoel opgesloten te zitten.
Stoppen doe je zo: zet de deken uit, rits open en blijf nog even liggen zodat je niet in een keer overeind komt. Drink water en ga daarna pas staan. Voel je je na een kwartier nog niet normaal, of komt hetzelfde bij een volgende poging op een lagere stand terug, neem dan contact op met je huisarts.
Overleg voor gebruik met je huisarts of behandelaar bij zwangerschap, hart- en vaatproblemen, een pacemaker of ander implantaat, verminderd gevoel in de huid, koorts, open wonden of huidaandoeningen, en bij medicijnen die invloed hebben op je bloeddruk, je vochtbalans of hoe je warmte waarneemt. Welke situaties dit precies zijn staat uitgebreider bij wanneer een infrarood saunadeken minder geschikt is.
Laat kinderen een deken niet zelfstandig gebruiken. Gebruik hem ook niet bij iemand die niet zelf kan aangeven dat het te warm wordt of die er niet zelfstandig uit kan komen.
Wat je juist niet doet
De volgende lijst is niet achter een bureau bedacht. Elk punt gaat over iets dat in de praktijk misgaat, meestal omdat het op dat moment logisch leek.
| Wat je niet doet | Waarom niet |
|---|---|
| In slaap vallen in de deken | Je merkt dan niet meer dat het te warm wordt en je drinkt urenlang niets. Zet altijd de timer |
| De deken op een zacht doorzakkend oppervlak gebruiken | Een dik dekbed of een zachte bank sluit de warmte in en er kunnen plaatselijk hete plekken ontstaan |
| De deken dubbelvouwen of oprollen terwijl hij aan staat | De warmte stapelt zich op precies daar waar de lagen elkaar raken |
| De kabel knikken of onder de deken door laten lopen | Geknikte draden zijn de meest voorkomende oorzaak van defecten en van plaatselijke hitte |
| Instappen met een natte huid of vochtige kleding | Vocht en elektrische verwarming gaan slecht samen, droog je goed af |
| Alcohol drinken voor of tijdens een sessie | Dat verstoort je warmteregeling en je inschatting van de temperatuur |
| Direct na een zware maaltijd instappen | Je lichaam is dan met vertering en temperatuurregeling tegelijk bezig, dat voelt onprettig |
| Dikke crème of olie op je huid smeren vlak ervoor | Dat sluit de huid af en maakt de binnenlaag onnodig vies |
| Doorgaan met een beschadigde deken | Een scheur, een blootliggende draad of een warme bedieningsunit betekent stoppen en laten beoordelen |
| Een opgerolde kabelhaspel gebruiken | Een haspel die opgerold blijft kan warm worden, sluit rechtstreeks op het stopcontact aan |
De helft van deze punten gaat over hitte die niet weg kan. Ruimte om de warmte te verdelen is het belangrijkste dat een deken nodig heeft.
Twee gewoontes die niets opleveren: de deken op de hoogste stand zetten om sneller op te warmen, en de sessie rekken omdat het zweten pas laat op gang komt. Voorverwarmen doe je op de stand die je daarna wilt gebruiken, anders begin je te heet. Meer voorbeelden staan in het artikel over veelvoorkomende fouten bij het gebruik van een infraroodproduct.
Onderhoud, reiniging en controle
Onderhoud is bij een infrarood deken een veiligheidszaak en niet alleen een kwestie van netheid. Zweet, vocht en huidvet komen terecht op precies de plek waar de verwarmingsdraden liggen. Een deken die opgevouwen wordt weggelegd terwijl hij nog vochtig is gaat ruiken, en de vouwen slijten sneller dan de rest van het materiaal.
Na elke sessie
- Zet de deken uit en haal de stekker uit het stopcontact voordat je hem met een doek aanraakt.
- Laat de deken vijf tot tien minuten afkoelen, open en uitgevouwen.
- Veeg de binnenkant af met een licht vochtige doek en eventueel een milde zeep.
- Gebruik nooit een middel op basis van alcohol of chloor en geen schuurmiddel.
- Droog na met een schone doek en laat de deken open liggen tot hij helemaal droog is.
- Was de inlegdeken of de kleding die je droeg zoals je die normaal wast.
- Vouw de deken losjes op en steeds langs andere lijnen, en berg hem droog op.
- Controleer een keer per maand de kabel, de stekker en de aansluiting op slijtage, verkleuring of speling.
Dompel de deken nooit onder in water en stop hem niet in de wasmachine, ook niet als ergens staat dat de binnenlaag afneembaar is. Een inlegdeken voorkomt het meeste werk, en stap voor stap staat het reinigen beschreven in het artikel over je saunadeken schoonmaken en onderhouden.
Gaat er toch iets stuk, ga dan niet zelf aan de bedrading sleutelen maar neem contact op met de verkoper. Binnen de 2 jaar garantie hoort dat opgelost te worden.
Vragen over veiligheid en gebruik
Is een infrarood saunadeken veilig om thuis te gebruiken?
Bij normaal gebruik en met een deken die aan de Europese eisen voldoet is dat prima. De aandachtspunten gaan niet over de straling maar over hitte en vochtverlies, net als bij een sauna. Bouw de warmte rustig op, gebruik de timer, drink voor en na, en stop zodra je je niet prettig voelt.
Straalt een infrarood deken schadelijke straling uit?
Nee. Een deken geeft verre infrarood af, dezelfde soort warmtestraling die je van een radiator of van de zon op je huid voelt. Die straling is niet-ioniserend, dus de energie is te laag om iets aan cellen te veranderen. Het is ook geen ultraviolet, je verbrandt er niet van en je huid wordt er niet bruin van.
Hoeveel EMF geeft een infrarood deken af?
Zoals elk apparaat op netstroom heeft een deken een laagfrequent elektromagnetisch veld om zich heen, vergelijkbaar met een föhn of een kookplaat. Dekens met zogeheten lage EMF bedrading zijn zo gelegd dat de velden elkaar grotendeels opheffen. Vraag om een meetrapport in plaats van af te gaan op de term op de doos, en leg de bedieningsunit bij je voeten in plaats van naast je hoofd.
Mag je in een infrarood deken in slaap vallen?
Doe dat niet. Slaap je, dan merk je niet meer dat het te warm wordt en drink je urenlang niets. Zet daarom altijd de timer, ook als je zeker weet dat je wakker blijft, en kies een deken met automatische uitschakeling. Wil je de deken in de avond gebruiken, plan hem dan ruim voor je gaat slapen.
Waaraan zie ik of een deken echt gecertificeerd is?
Een CE-teken op de doos zegt weinig, want dat plaatst de fabrikant zelf. Vraag de verkoper om de verklaring van overeenstemming. Daarop staan het model, de fabrikant, de toegepaste Europese normen en een ondertekening. Kijk daarnaast of de handleiding oververhittingsbeveiliging en automatische uitschakeling beschrijft en of er een Nederlandstalige handleiding is meegeleverd.
Kun je elke dag een infrarood deken gebruiken?
Dat kan, maar het hoeft niet en het is niet voor iedereen prettig. Drie tot vier keer per week is voor de meeste mensen een comfortabel ritme. Merk je dat je moe blijft in plaats van ontspannen, verlaag dan een stand, kort de sessie in of sla een dag over. Meer over gebruik lees je bij infrarood saunadeken uitgelegd.