Wennen aan de zomertijd: de klok vooruit

De zomertijd begint in het laatste weekend van maart. De klok springt van 02:00 naar 03:00 uur, en die nacht is dus een uur korter. Voor de meeste mensen is dat goed te doen, maar je dagindeling schuift wel mee.

Hieronder staat wat er precies verandert, een dag voor dag plan voor de week rond de wissel, en wat er in die week vaak misgaat. Een kalm avondmoment met een infrarood saunadeken is voor veel mensen een prettige manier om zo'n dag af te sluiten, en verder houden we het bij wat je zelf in de hand hebt.

De klok gaat vooruit

In de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok een uur vooruit en begint de zomertijd. Het fijne daaraan is dat het 's avonds langer licht blijft, wat past bij het naderende zomerseizoen. Het minder fijne is dat je die nacht een uur inlevert en dat je in feite een uur eerder opstaat dan je gewend bent. Die verschuiving merk je een paar dagen.

Praktisch gezien verandert er meer dan alleen je wekker. Afspraken op zondagochtend beginnen gevoelsmatig een uur eerder. Openbaar vervoer rijdt volgens de nieuwe tijd. Apparaten die zichzelf niet bijstellen, zoals sommige ovens, autoklokken en wekkerradio's, lopen daarna een uur achter. Het loont om die op zaterdagavond alvast te doen in plaats van op zondagochtend te ontdekken dat je te laat bent.

Een uur minder

Je lichaam werkt met een eigen ritme dat niet meteen meespringt met de klok. Voor veel mensen is dat geen probleem, maar sommigen merken er een paar dagen iets van: wat vermoeider, moeilijker inslapen of net wat langer nodig hebben om op gang te komen. Dat is normaal en trekt meestal binnen enkele dagen bij. Het helpt om in die periode wat extra aandacht aan je rust te geven in plaats van er overheen te lopen.

Hoe zwaar je het merkt, verschilt sterk. Wie sowieso vroeg opstaat en een vast ritme heeft, merkt er vaak weinig van. Wie van nature laat is, houdt er meestal langer last van, omdat de nieuwe tijd nog verder van zijn natuurlijke voorkeur af komt te liggen. Ook mensen met jonge kinderen of een onregelmatig rooster merken de wissel doorgaans duidelijker.

De week rond de wissel, dag voor dag

De verschuiving in stapjes doen is voor de meeste mensen prettiger dan hem in een keer nemen. Onderstaand schema gaat uit van een gewone werkweek en een bedtijd rond 23.00 uur. Werk je andere uren, schuif dan alles mee op. De tijden onder het kopje bedtijd zijn kloktijden, dus wat je wekker aangeeft.

Lukt dat vooruitschuiven niet, dan is dat geen ramp. Dan neem je de wissel in een keer en houd je vanaf zondag gewoon vaste tijden aan. Dat is uiteindelijk het punt dat het meeste doet: dezelfde tijd naar bed en dezelfde tijd op.

Rustig wennen aan het nieuwe ritme met een infrarood deken

Een warm rustmoment in de avond is een prettige manier om deze overgangsweek door te komen. Je bouwt een duidelijk rustpunt in voordat de avond overgaat in de nacht, en je markeert daarmee het einde van je dag. Zeker als het buiten nog licht is, is zo'n vast moment een handige manier om toch te vertragen. Houd het rustig en laat schermen erbuiten.

Praktisch: houd de sessie in deze week aan de milde kant, 45 tot 60 graden en 20 tot 30 minuten, en plan hem ruim voor je bedtijd in plaats van er vlak voor. Zet de timer voordat je gaat liggen en zet een glas water klaar. Hoe je opbouwt en verhoogt staat in de temperatuurgids voor de infrarood saunadeken, en hoe vaak per week prettig is lees je in het stuk over hoe vaak en hoe lang je een sauna deken gebruikt.

Geleidelijk aanpassen

Je kunt de verschuiving over meerdere dagen uitsmeren in plaats van hem in een keer te nemen.

1. Schuif je bedtijd vooruitGa de dagen voor de overgang steeds iets eerder naar bed, bijvoorbeeld in stapjes van 15 minuten.
2. Sta ook eerder opTrek je opstaantijd mee, anders verschuift alleen je bedtijd en klopt het geheel niet.
3. Houd het weekend regelmatigUitslapen na de overgang maakt het wennen juist langer.
4. Bouw een vast avondmoment inEen kalm rustmoment maakt de overgang naar de avond duidelijker, ook als het buiten nog licht is.
5. Zet handmatige klokken op tijd goedOven, magnetron, autoklok en wekkerradio op zaterdagavond, scheelt gedoe op zondagochtend.

Daglicht en licht in huis

Daglicht is het sterkste signaal dat je dag- en nachtritme meekrijgt. Wat veel mensen in deze week prettig vinden, is 's ochtends kort naar buiten gaan: een blokje om, een stuk fietsen of ontbijten bij het raam. Het kost weinig en het langer wordende voorjaarslicht werkt mee.

Aan de andere kant van de dag speelt het omgekeerde. Het blijft na de wissel 's avonds een uur langer licht, en dat maakt het verleidelijk om door te gaan. Licht laag zetten in het laatste uur, gordijnen dicht voordat je gaat liggen en de telefoon in een andere kamer zijn simpele maatregelen die in die week meer opleveren dan een uur eerder onder de dekens kruipen zonder verder iets te veranderen.

Je klok verzet je in een seconde, je ritme in een paar dagen.

Wat er in die week vaak misgaat

De wissel zelf is niet zo spannend. Wat mensen er in de dagen erna omheen doen, maakt meestal het verschil.

• Zondag uitslapen om het in te halen. Begrijpelijk, maar je zet daarmee je hele week op de lange baan. Sta op de nieuwe tijd op en ga eventueel wat eerder naar bed.
• De zaterdagavond volplannen. Laat doorgaan op de avond dat je een uur inlevert, is de zwaarste combinatie van de hele week.
• Een dutje van twee uur op zondagmiddag. Kort en vroeg in de middag valt te doen. Lang en laat maakt de avond lastiger.
• Alleen de bedtijd verschuiven. Zonder je opstaantijd mee te nemen schuif je niets op, je maakt de nacht alleen korter.
• Vlak voor bedtijd een lange, hete sessie. Houd het in deze week op 45 tot 60 graden en 20 tot 30 minuten, en plan het ruim voor je naar bed gaat.
• Handmatige klokken vergeten. Een autoklok die een uur achterloopt, kost je op maandagochtend precies de rust die je probeerde te winnen.

Wissel je diensten of heb je een onregelmatig rooster?

Voor wie in ploegen werkt, is de klokwissel lastiger, omdat je toch al werkt met tijden die per week verschillen. Een dienst in de nacht van de wissel is korter of langer dan normaal, afhankelijk van het seizoen. Kijk daarvoor naar je eigen rooster, want dat verschilt per werkgever.

Wat in de praktijk werkt, is je rustmoment niet aan de klok koppelen maar aan je dienst: altijd een vast aantal minuten na thuiskomst, of altijd een paar uur voor vertrek. Dat blijft kloppen, of de klok nu vooruit of achteruit gaat. Hoe je dat opzet staat in het artikel over rust voor wie in ploegen of nachtdienst werkt.

Wat je hier wel en niet van mag verwachten

Een warm rustmoment is geen middel om sneller aan de zomertijd te wennen. Er is geen onderzoek dat zoiets laat zien, en het zou ook vreemd zijn als dat er was. Wat mensen wel beschrijven, is dat een vast, aangenaam moment op de avond helpt om echt te stoppen met de dag, en dat het makkelijker vol te houden is dan een reeks losse voornemens.

De dingen die in deze week praktisch het meeste opleveren, zijn saai: vaste tijden aanhouden, 's ochtends even naar buiten, de avond niet te vol plannen en de slaapkamer donker houden. Die kosten niets en werken voor iedereen hetzelfde. De sessie in de deken is het prettige deel eromheen.

Wees mild voor jezelf

Voel je je de eerste dagen wat moe of uit je doen, wees dan mild voor jezelf. Het is logisch dat je even moet wennen. Forceer niets, plan die week niet te vol en neem extra rust waar dat kan. Binnen een paar dagen is het meestal gewend. Daarna heb je er lange, lichte avonden voor terug. Meer over ritme en avondroutines lees je in de kennisbank over saunadekens.

Rustig en veilig genieten

Geniet van je rustmoment met aandacht voor de basis: bouw de warmte rustig op, drink voldoende en gebruik de deken op een droge, stabiele plek. Vertrouw op de timer en de automatische uitschakeling, en gebruik de deken met droge kleding en een droge huid.

Luxyor Slimline 100

• Compact model voor een vast avondmoment
• Instelbare temperatuur met timer en automatische uitschakeling
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Slimline 100

Veelgestelde vragen

Wanneer gaat de klok precies vooruit?

In het laatste weekend van maart, in de nacht van zaterdag op zondag. De klok gaat dan van 02:00 naar 03:00 uur. Telefoons, computers en de meeste slimme apparaten stellen zichzelf bij. Ovens, autoklokken en wekkerradio's meestal niet.

Hoeveel dagen duurt het wennen?

Dat verschilt per persoon. Veel mensen merken er een paar dagen iets van en zijn halverwege de week weer gewend. Wie van nature laat is of een onregelmatig rooster heeft, doet er vaak wat langer over.

Kan ik het beste in stapjes verschuiven of in een keer?

Beide kan. In stapjes van 15 tot 30 minuten in de dagen ervoor vinden veel mensen prettiger, maar het vraagt planning. Lukt dat niet, houd dan vanaf zondag gewoon vaste tijden aan en sla het uitslapen over.

Helpt een sessie in de sauna deken bij het wennen?

Daar is geen onderzoek naar en dat moet je er dus niet van verwachten. Wat mensen wel beschrijven, is dat een vast, aangenaam avondmoment het makkelijker maakt om de dag echt af te sluiten. Dat is comfort, geen oplossing.

Wat doe ik met kinderen die vroeg wakker zijn?

Dezelfde aanpak in het klein: in de dagen voor de wissel het ritme in stapjes van 10 tot 15 minuten opschuiven, en de slaapkamer donker houden nu het 's avonds langer licht blijft. Loopt het uit de hand, bespreek het dan met het consultatiebureau of de huisarts.

Tot slot

De klok gaat een uur vooruit en je dagindeling schuift mee. Verschuif je bedtijd en je opstaantijd in de dagen ervoor in stapjes, sla het uitslapen op zondag over, ga 's ochtends even naar buiten en houd je slaapkamer donker nu het langer licht blijft.

Een kalm avondmoment maakt die week aangenamer, meer belooft het niet. Wil je zo'n avondmoment vaste vorm geven? Bekijk de Comfort 150 of de andere infrarood saunadekens van Luxyor.